Aangepast zoeken
Het beoordelen van koi.



 

  Is er een gebruiks- aanwijzing voor het kopen van koi? Beoordeling van koi is meer dan alleen maar optellen. Ik heb ontwenningsverschijnselen! Mijn vijver zit nu al drie jaar op slot en er komt dus geen nieuwe vis meer in. Pech voor jou, zult u denken en daar hebt u gelijk in. Het kopen van koi is misschien wel de aangenaamste kant van de hobby. Het is één grote koitest.


Heb je kijk op kwaliteit en betaal je daarvoor niet te veel? De prijs van een koi wordt niet bepaald door inkoop + kosten + winstmarge + BTW alleen. Er komen ongrijpbare zaken als smaak en toekomstverwachting bij kijken en dat maakt het kopen niet alleen boeiend, maar ook spannend.

Je komt ze vaak tegen bij de koiverkoper: lieden die - urenlang over een bassin gehangen - de visjes gadeslaan. Ze wikken en wegen: zou die vlek zich zo ontwikkelen of gaat hij juist die kant op? Zit daar onder die huid nog zwart of zal die zwarte aftekening juist verdwijnen? Vragen, vragen, vragen... De koiliefhebber heeft het er maar moeilijk mee.

Asagi shiro Bekko budo Goromo

Ik niet, ik mag namelijk niets kopen. De vijver kan de hoeveelheid vis maar net aan en bovendien wil ik zien of de verwachtingen die ik bij het kopen van de visjes had, ook werkelijk uitkomen. Dan kan ik dus niet telkens het ene visje omruilen voor dat andere, nog mooiere. Ik moet wachten, totdat de vissen hun volwassen lichaam hebben gekregen en dan pas oordelen.
Toen ik nog karpertjes 'mocht' kopen, hing ik trouwens ook niet uren boven de stellingen. Ik keek altijd welk visje me opviel binnen de grote hoeveelheid in de bak; die er uitsprong, werd het. Ik vertaal toekomstverwachting toch een beetje als 'gokken'.

Toch een leidraad
Wanneer je praat met ervaren koikopers, kom je er achter dat het geen stakkers zijn die in het duister tasten. Ze hebben een leidraad, sommigen toveren hem zelfs uit hun binnenzak en houden zich daar bij iedere aankoop aan. Het zijn regels die, wanneer ze goed worden toegepast, aangeven dat in ieder geval het basismateriaal goed is.
Van de leidraad kan ik hier de basisregels aangeven. U zult door veel rond te kijken, door te praten met ervaren koikopers en door regelmatig een show te bezoeken voor aanvulling moeten zorgen. Op de lange duur komt u dan tot een omschrijving van uw eigen smaak en dat is het moment, waarop u zichzelf ook een ervaren koikoper mag noemen.
Houd één ding echter goed in de gaten: een ervaren koikoper hoeft geen goede koihouder te zijn. Er zijn hobbyisten die alles weten over de aanschaf van karpers. Simpelweg omdat het voor hen de enige manier is om vissen in hun vijver te houden. Regel één van de leidraad moet dan ook zijn: koop alleen vissen als u zeker weet dat u ze ook een lang en gelukkig leven kunt geven. Voor de echte liefhebber is het laten sterven van een koi, doordat hij in slecht water terechtkomt, hetzelfde als een mes zetten in 'Who's afraid of red, yellow and blue'. Je komt er alleen niet voor in de gevangenis. Koi is niet alleen een levend wezen, maar ook kunst!

Goromo Goshiki Kohaku

Volmaakte koi, vergeet het maar
Iedere koi heeft wel een minder goede kant. Zelfs op Japanse showwinnaars valt wel iets aan te merken. De Kohaku bijvoorbeeld die twee jaar geleden de All Japan Koishow won, had een rode aftekening op de kop, die dwars over zijn oog ging. "Als visje van tien cm had ik er geen stuiver voor gegeven, maar nu als Jumbo prijswinnaar bleek hij van onschatbare waarde," hoor ik een Japanner denken. Daarom wordt bij de jurering alleen maar naar de sterke kanten van de vissen gekeken. Pas bij het uitverkiezen van de Grand Champion, en alleen wanneer twee vissen exact hetzelfde aantal punten hebben en ook nog precies even groot zijn, wordt er een kort lijstje van zwakke punten samengesteld. Positief benaderen dus die visjes.
Een koi moet je altijd van boven af beoordelen op het moment dat hij, of liever zij naar je toe zwemt. De harmonie tusen gezondheid, lichaamsvorm, aftekening en karakter laat zich dan op z'n best raden.
Houd goed in de gaten hoe de vis zwemt. Een grote koi moet zich met rustige slagen van de staart majestueus sturend met zijn vinnen door het water begeven.
Kleine visjes schieten door het water en zijn daarom iets moeilijker te beoordelen. Let er in ieder geval op dat de vis geen zichtbare gebreken heeft, zoals gescheurde of ontbrekende vinnen, krommingen, gaten, ontbrekende kieuwdeksels enz. Het is zielig, maar laat ze waar ze zijn. De vissen die al in uw vijver rond zwemmen, zijn niet gebaat bij de extra belasting die deze minder gelukkige op het water zullen uitoefenen. Bovendien zijn beschadigde of niet complete vissen zwakker, daardoor eerder ziek en dus een echte bedreiging voor uw eigen vissen.
Onzichtbare gebreken moeten zich openbaren tijdens de quarantaineperiode. Iedereen die nieuwe vissen aanschaft en deze direct in zijn vijver introduceert, is verkeerd bezig. Er bestaat altijd een kans op insluip van ziekten en dat moet ten allen tijde worden voorkomen. Qurantaine is daartoe het enige middel. De installatie waarin dit gebeurt, moet een volwaardige opvanggelegenheid zijn. Een bassin dus of een aquarium. Of beter nog als er ruimte voor is: een tweede vijver in de tuin. Uiteraard voorzien van een rijp filter.

ujaku oshiba Chigure taisho Sanke

Lichaamsvorm vrouwtjes is beter
De vorm van een vrouwtjes- of mannetjeskoi is heel verschillend. Daar waar hij torpedo- of sigaarvormig is, heeft zij een vol lichaam met mooie rondingen. Bij jonge koi is het onderscheid moeilijk te maken. Zelfs zeer ervaren koikopers slaan hierbij de plank wel eens mis. Pas wanneer de vissen zo'n vier à vijf jaar oud zijn, toont zich het ware lichaam.
Mannetjes hebben alleen in de kleinere klassen van wedstrijden een kans. De hoofdprijzen gaan altijd naar de vrouwtjes. Die hebben echter een nadeel. Wanneer een vijver te ondiep is, zal ze al snel een hangbuik krijgen en dat wordt afgekeurd. Maar als ze op een goede manier tot volle wasdom komen, zijn vrouwtjes echt de top.
Verschillende factoren spelen hierbij een rol. Het voornaamste is de gezondheid. Wanneer een koi in topconditie is, straalt de gezondheidsglans van het dier af. De kleuren moeten helder zijn en over het hele lichaam gelijke intensiteit vertonen. En de aftekeningen moeten mooi over het lichaam verdeeld zijn. Ze moeten het oog als het ware van voor naar achteren meevoeren.
Kies steeds voor koi met grote aftekeningen. Kleine aftekeningen zullen tijdens het groeien steeds minder indruk maken. De aftekening moet absoluut verwijzen naar de variëteit, waartoe de vis behoort en geen onduidelijke mengelmoes zijn. De contouren moeten scherp en duidelijk zijn.
Een jonge koi zal een soort babyhuidje hebben. Wanneer u dit ook bij een volwassen koi ziet, hebt u echt met kwaliteit te maken. Kies steeds voor vissen die hun kleuren duidelijk tonen. Een gelige waas over een witte huid gaat maar zelden weg en oranje wordt bijna nooit rood. Wacht met het kopen van jonge exemplaren van variëteiten als ai-Goromo tot u voldoende ervaring hebt. Het voorspellen van de kwaliteit van deze koisoort is zeer moeilijk.
Concentreer u op de go-Sanke klassen: Showa Sanke, Kohaku en Taisho Sanke. Dit zijn de vissen waarover het meest bekend is. De regels waaraan ze moeten voldoen, zijn nagenoeg vastgelegd. De kleuren zijn goed te beoordelen. En bovendien vormen ze, wanneer u het treft, het summum van koihouden.

Shiro Utsuri Showa Sanke Ogon

Deze uiteenzetting vormt slechts een summiere introductie tot het kopen en waarderen van koi. Ze zijn niet meer dan een nuttige leidraad en wanneer u deze toepast, zult u geen al te grote blunders maken. Daarnaast speelt uw eigen smaak een grote rol. Laat die dan ook prevaleren. Alleen u maakt uit welke vissen u in de vijver wilt laten zwemmen. En bedenk dat het kopen van een Grand Champion hetzelfde is als een lot uit de loterij.


 

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.