Aangepast zoeken
Vragen & antwoorden: bodem & grond



 

  Reeds gelezen dat we er goed aan doen onze kleigrond te doorspitten/frezen met tuinaarde en zand. We hebben reeds zo'n bewerking uit laten voeren, maar de bovenlaag blijft op plaatsen hard en vast. We willen het dus nog een keer doen. Bestaat het risico dat we tè veel zand en tuinaarde inbrengen? Wat voor problemen kan dat opleveren?

Aan het opbrengen en vermengen van zand en tuinaarde met klei is geen enkel risico verbonden. De kleigrond zal beslist beter te bewerken zijn en ook zal neerslag sneller een weg naar de ondergond vinden. Overigens kunt u de kleigrond - in plaats van opnieuw zand en tuinaarde op te brengen en te verwerken - ook verbeteren met een kleigrondverbeteraar. De verbeteraar wordt ingeharkt en bespaart zo veel zwaar werk!

Ik heb halve meter hoge laurierstruiken. Ze zijn een paar jaar geleden in de strenge winter bevroren,- nu staan ze er mooi groen bij, maar groeien doen ze niet. Hier en daar een klein blaadje maar. Ze staan op zandgrond. Hoe krijg ik er weer leven in?

Ze (Prunus laurocerasus) staan m.i. te droog. Ook daardoor worden ze gevoelig voor vorst. Om de groei er weer in te krijgen is het echt noodzakelijk om grondverbetering toe te passen. Breng een goede tuingrond zo dicht mogelijk in sleuven of rond de wortels aan. Ontgraven van grond rond de wortels is onvermijdelijk in dit geval. De grondverbetering zal echter beloond worden met een goede groei en normale bladeren.

Ik wil de grond op twee plaatsen verbeteren.
1. een hoek van de tuin met relatief veel schaduw, ongeveer 4 m², de grond is redelijk goed, maar heeft door bestratingsperikelen aardig wat zand toegevoegd gekregen en heeft dringend bemesting nodig. Er moeten denk ik drie zakken grond bij, maar wat voor grond? Bemeste tuingrond? Tuinturf? Gewone grond met koemestkorrels of stalmest erbij (zo ja, hoeveel?). Goed om te weten is dat ik op die plek een Forsythia, 1 of 2 rododendrons, 2 Hypericums en bv. wat Doronicum wil planten.
2. de grond onder een grote, goed groeiende conifeer heeft erg veel zand in de bovenste 10 tot 20 cm. Kan dit kwaad? Moet het eruit? Zo ja, wat moet erin? Is bemesting nodig?

Een zandige grond kan helemaal geen kwaad. De meeste planten prefereren juist een luchtige bodem. Zandige bodems hebben nl. een groot poriënvolume en hebben daardoor veel lucht in de bodem en dat is weer goed voor omzetting van o.a. humus door bacteriën. Een bemeste tuingrond (kant en klaar gekocht) is goed om te mengen met de bestaande ondergrond. Spit de nieuwe grond 2 spadesteken diep dooreen. Een verdere bemesting is echt niet nodig. De genoemde planten kunnen daar zonder meer op groeien; alleen voor de rododendron is speciale 'ericacaeëngrond' nodig. Ook rondom de conifeer is een grondverbetering op z'n plaats. Met name om daar andere planten te laten groeien. Voor de conifeer zelf is dat niet zo nodig.

Mijn tuingrond bestaat uit zware klei met zevenblad. Ik wil er graag een bloementuin van maken. Welke vaste planten zij daarvoor geschikt? Heeft het zin om de grond te menge met zand?

Voordat er nieuwe vaste planten geplant kunnen worden, is het noodzakelijk van het lastige zevenblad af te komen. Een goed bestrijdingsmiddel hiertegen is er eigenlijk niet. Zoveel mogelijk rooien van de wortels is de enige oplossing.
Voor het verbeteren van de kleigrond kan zand worden bijgemengd, maar dit is een hele klus. Ook is het goed mogelijk - en veel eenvoudiger om toe te passen - om een kleigrondverbeteraar te gebruiken. De behandeling 2x per jaar uitvoeren. Bij de 1ste behandeling worden vezelrijke producten, zoals Cocopeat, met de kleigrond vermengd. Het resultaat is een minder kleverige klei die veel gemakkelijker te bewerken valt. Na deze behandeling zijn vrijwel alle vaste planten geschikt om toe te passen met uitzondering van zuur minnende.


Onlangs las ik iets over een reguliere onderhoudsbemesting met zg. landbouwkalk. Ik tuinier op redelijk zware kleigrond en tracht deze te verbeteren met behulp van compost. De tuin krijgt geen zg. winterschoonmaak en ik laat al het afgevallen blad liggen. In het voorjaar (maart- april) bemest ik de borders met zg. koemestkorrels. Is het verstandig om nu in januari landbouwkalk te strooien?

Een kalkbemesting is altijd prima. Zeker op kleigronden is een kalkbemesting effectief, omdat dit tot verbetering van de structuur van de grond leidt. Alle kunstmeststoffen worden beter gebonden als er kalk in de grond aanwezig is. Kalk neutraliseert humuszuren, die vrijkomen bij vertering van blad en compost. De gift landbouwkalk kan heel goed in januari gegeven worden; samen met eventuele vorst verbetert dit de grondstructuur. Zie ook de rubriek bodem & grond.

Hoe kan het dat er aan de zuidkant van ons huis mos in de tuin aanwezig is? We zitten op zandgrond en de grond is vrij droog. Het mos zit in een plantenborder als een paar grote plakken, die niet bij elkaar in de buurt zitten.

Mos trekt zich weinig aan van wat voor windrichting ook. Ook is het type grond of de samenstelling ervan niet van belang voor het bestaan van mossen erop. Het kan zijn dat de zandgrond uit een fijne fractie bestaat: heel kleine siliciumkorrels. Loswoelen van de grond is de enige remedie om van de mossen af te komen.

Ik wil graag in een schaduwrijk en kleiig gedeelte van onze tuin een heide/coniferentuin aanleggen. Welke soorten kan ik hier het beste voor gebruiken? En welke heide zodat ik mooie dichte vlakken krijg, die ook in de herfst/winter bloeien?

Mits de grond wordt aangepast, is vrijwel alles mogelijk. Een zure grond is noodzakelijk voor een goed resultaat. Tuinturf in een dikke laag aanbrengen; dit elk jaar opnieuw aanvullen. Coniferen groeien redelijk goed op kleigrond, als deze grond water goed kan doorlaten.

In diverse boeken heb ik gelezen dat je niet tegelijkertijd stalmest èn kalk mag geven. Klopt dit? Zo ja, waarom?

Dit hoeft niet voor een probleem te zorgen. Het hangt af van het klei- en/of humuscomplex van de bodem. M.a.w.: als er voldoende klei en/of humus in de grond aanwezig is, worden de ammoniakdelen en stikstofdelen in de meststoffen voldoende vastgelegd. Wel kan het zijn dat veel ammoniakdelen aan de kalk worden gebonden, waardoor ze (tijdelijk) moeilijk opneembaar zijn voor de plant. Pas wanneer de vochtvoorraad in de grond toeneemt, komt het vastgelegde ammoniumnitraat weer ter beschikking van de plant. Stalmest bevat veel ammoniumnitraat. De reactie op kalk is dan: 2NH4NO3 + CaCO3 --> (NH4)2CO3 + CA(NO3)2. Wanneer de bodem vrijwel kalkloos is en er wordt vocht toegediend/er valt regen, dan is er de kans dat de grond zuurder wordt: (NH4)2CO3 + H2O --& (NH4OH)2 + (H2CO3)2.

Vroeger hadden wij vaak lupines die het goed deden. De laatste jaren lijken de blad- en bloemstengels gewoon te knikken; ze worden slap en zacht en het blad verdord uiteraard. We hebben het met verschillende nieuwe planten geprobeerd, maar het mislukt steeds opnieuw. We vermoeden vraat van een of ander diertje, maar weten niet van welk.

Lupines groeien alleen op zandige grond die rijk is aan stikstof (N). Vernieuw de grond: gebruik zand en voeg daar 10% van de hoeveelheid in de vorm van bladaarde aan toe. Geef vervolgens een stikstofgift. Het euvel wordt beslist niet door een dierlijke aantasting veroorzaakt.

We hebben net een nieuwbouwhuis gekocht in Tiel. We hebben nog nooit een tuin gehad en we willen allebei graag tuinieren. De grond is echter 1 grote kleiplak. Als het regent, kun je daarna gaan zwemmen. Als het een week droog is, heb je een hardcourt tennisbaan. Op welke manier kunnen we de tuin nu het beste geschikt maken? Op dit moment heb ik 2 opties gehoord. Een groot stuk afgraven en weer opvullen met tuingrond (deze optie lijkt ons nogal kostbaar). De tweede optie zou zijn om de klei te vermengen met champignonmest.

De vette klei is te verbeteren door er veel humusrijke tuingrond doorheen te mengen. Champignonmest kan ook, maar houd er rekening mee dat die stikstofrijk is. Er zal in het begin veel (on)kruidengroei zijn. Overigens heeft er het middel 'kleigrondverbeteraar', dat door de kleigrond kan worden gemengd. Het is speciaal ontwikkeld voor kleigrond die slempig en vet is en bovendien bij droogte keihard wordt.

Onlangs hebben wij in een border zowel rozen als rododendrons geplant. Wij hoorden echter van anderen, dat je deze twee nooit naast elkaar moet planten. Is dit waar en zo ja, waarom niet?

Ze zullen niet doodgaan door elkaars nabijheid op zich. Wel is het zo dat rododendron andere eisen aan de grond stelt dan een roos. Rododendron heeft zure grond nodig en de roos juist een meer kalkrijke grond. Ze kunnen alleen in elkaars buurt worden geplant als er een ondergrondse scheiding wordt aangebracht d.m.v. folie tussen beide grondtypen. Gebeurt dit niet, dan reageert zuur op kalkrijk en wordt de grond neutraal zuur. Gevolg: beide plantensoorten leggen het loodje.

Ik heb sinds enige tijd een nieuwbouwwoning. De bodem bestaat enkel uit leem/klei (wat is eigenlijk het verschil?) van zo'n minimaal 20 meter diep. Het probleem dat het water rijkelijk bleef staan (in het najaar van het zeer natte 1998 had het al zijn weg naar de deur van het terras gevonden), heb ik opgelost met het leggen van zo'n 30 meter drainagebuis (met kunsstof vezel) op zo'n 80 m² grond. De buizen liggen op zo'n 30 - 40 cm. Niet lager, omdat de aansluiting op het riool (hemelwaterafvoer) op zo'n 40 cm diepte ligt. Mijn vragen zijn nu:
1. kan ik problemen verwachten, omdat de buizen normaal dieper moeten liggen?
2. kan ik op de kleigrond grasmatten leggen zonder al te veel bewerkingen? Ik ben wel van plan kleigrondverbeteraar aan te brengen, alvorens de matten te leggen.

Het verschil tussen leem en klei wordt bepaald door de ontstaanswijze en de fijnheid van de korreldeeltjes. Zowel leem als klei kan een afzetting zijn van een rivier of beek. Klei kan ook door de zee zijn afgezet. Leem in de ondergrond kan ook het gevolg zijn van opstuwing door landijs. Het grote gewicht van het dikke ijspakket en de beweging van landijs (schuiven) als gevolg van dooi en bevriezen hebben ervoor gezorgd dat zanddeeltjes heel fijn zijn vermalen. Klei en leem hebben als oorsprong zanddeeltjes (silicium). Leem is fijner (fractie) van korrel dan klei. De ondiepe ligging van de drainage hoeft geen probleem te veroorzaken. Alleen zal bij zware regenval de snelheid van afvoer niet zo groot zijn; de drooglegging verloopt dus langzamer. Op de kleigrond kan een graszodenmat worden gelegd. Verbetering van de structuur van de klei met kleigrondverbeteraar is prima. Desondanks adviseer ik u de bovenlaag nog te verschralen door er een flinke hoeveelheid zand door te harken of te frezen.

Hoe kom ik aan oude koemest? Kan ik 'ergens' een 20 ton bestellen? Zo ja, waar?

Oude koemest is te bestellen via een tuincentrum of hoveniersbedrijf. Raadpleeg de Gele Gids en u komt vast wel bij u in de buurt een tuincentrum of hoveniersbedrijf tegen. Of surf voor het laatste naar de VHG.

Ik heb een tuin van acht are, eerder een wildernis. We zijn begonnen met het onkruid te bestrijden door het aanbrengen van producten, maar het gaat niet makkelijk weg. We moeten nogal veel besproeien eer het onkruid weggaat. Gebruik ik misschien niet de goede produkten, welke kan ik het beste gebruiken? Andere vraag. Ik denk dat de bodem gedeeltelijk (niveau) bestaat uit klei. Het is nogal hard en als je een hoopje eruit haalt, wordt het na een tijdje hard. Het is tevens een vochtige bodem. Hoe moet ik tewerkgaan? Ik veronderstel dat ik eerst mijn onkruid weg moet doen, maar daarna omspitten en zaaien, of moet ik een laag van 20 à 30 cm grond opzetten met daaronder draineerbuizen en dan zaaien?

Als gewas om kleigrond te verbeteren is een aardappelteelt (tijdelijk) heel goed. Het onderdrukt onkruid en verbetert de grondstructuur. Verbetering van zware klei door middel van een kleigrondverbeteraar, aangevuld met een mengsel van zand en humus in de verhouding 2 : 1 helpt heel goed. Dit mengsel frezen met een motorfrees, zodat een losse en water doorlatende structuur ontstaat. Draineren is altijd goed, als er maar lozing op een put of open water mogelijk is.

Ik heb mijn grond behandeld tegen onkruid enzo. Maar ik heb een te hoge dosis gebruikt bij het besproeien. Nu, ruim 1 jaar later, groeit er nog steeds niets op: geen één sprietje. Wat kan ik allemaal doen om dit weer in orde te maken?

Door de te hoge dosis is al het dierlijk leven (bacterie, worm etc.) doodgegaan. Er zijn twee manieren om weer leven in de grond terug te krijgen:
1. Geduld. De overdosis moet uitspoelen door neerslag. Dat kan lang duren. Het bodemleven komt weer langzaam op gang.
2. Hard werken. Een deel van de teelaardelaag verwijderen en vervangen door nieuwe tuinaarde. Verrijk de grond met verse stalmest. Dit laatste met mate.


Ik heb veel mos tussen mijn planten (in de borders). Hoe krijg ik dat weg?

Veelal is een fijne korrelstructuur van de grond oorzaak van de groei van mos. Breng een flinke hoeveelheid tuinaarde aan tussen planten en heesters. Strooi kalk. Vermeng alles zo goed mogelijk met de bovengrond.

Ik heb een nieuwbouwwoning en er is veel kleigrond aanwezig. Nu wil ik 40 cm laten afgraven, waar ik beplanting wil plaatsen, zodat de harde kleilaag weg is. Als ik 40 cm heb afgegraven en daarna de grond laat omwoelen, kan ik dan direct zwarte aarde laten storten of moet ik de grond eerst laten omwoelen met (scherp) zand voor een nog betere doorlaatbaarheid (ca 10 of 20 cm) en daarna zwarte aarde laten storten (van ca 20 cm)? Is 20 cm zwarte aarde voldoende voor beplanting of moet ik uitgaan van 40 cm zwarte aarde voor beplanting?

Het vermengen van zand met de klei en het opbrengen van tuinaarde is een prima oplossing. De kleigrond zal beslist beter te bewerken zijn en ook zal neerslag sneller een weg naar de ondergond vinden. Overigens kunt u de kleigrond uitstekend lichter maken en verbeteren door kleigrondverbeteraar te gebruiken in plaats van het te mengen met zand en tuinaarde. Deze behandeling kan 2x per jaar worden uitgevoerd. De verbeteraar wordt ingeharkt en bespaart zo veel en zwaar werk. Bij de eerste behandeling kan er ook een vezelrijk product als Cocopeat met de kleigrond worden vermengd. Het resultaat is een minder kleverige klei, die veel ge- makkelijker te bewerken is.

Ook kan de zware kleigrond gemakkelijker bewerkbaar worden gemaakt door er een flinke hoeveelheid zand en humus doorheen te mengen (verschralen). Om de hoeveelheid zand te berekenen kunt u een laagdikte van 20 cm aanhouden. De hoeveelheid zand berekent u dus door lengte x breedte tuin x 20 cm. De hoeveelheid humus (tuinaarde) is te stellen op 10 cm dikte. Het beste is deze bewerking met een motortuinfrees uit te voeren. Vaak te huur bij een tuincentrum.

Bij het toch aanbrengen van een laag zwarte aarde op de afgegraven en bewerkte kleilaag is plm. 30 tot 40 cm voldoende.




 

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.