Aangepast zoeken
Allium sativum, knoflook



 

  Hoewel knoflook meestal wordt geïmporteerd, is het leuk om zelf eens te experimenteren met het telen ervan. Knoflook is niet meer weg te denken, ook niet uit de Nederlandse keuken.
De pittige smaak en de verrukkelijke geur geven een extra 'bouquet' aan tal van gerechten. Naast keukenkruid staat knoflook ook bekend om z'n goede eigenschappen in de huis-, tuin- en keukengeneeskunde.

Knoflook (Allium sativa) komt nog steeds in grote hoeveelheden uit landen met een warm en droog klimaat. Daarom werd knoflook als een uitheems gewas beschouwd. In landen als Spanje, Italië, Griekenland, Turkije en Roemenië wordt knoflook als landbouwproduct voornamelijk voor de export geteeld. In Nederland begint, op kleine schaal, de teelt van de grond te komen dank zij nieuwe rassen die geschikt zijn voor ons klimaat. Sommige verzendhuizen van plantgoed prijzen hun knoflookbolletjes aan als blanke, Franse of gewoon knoflook. Die kun je maar beter niet nemen. Het zijn geen echte rassen. Gebruik liever goede rassen als 'Messidrome', 'Thermidrome' (beide Frans) of 'Fokhagyma'.
Koop virusvrij plantgoed - gecertificeerd.
Bestrijding van ziekten als uienvlieg, uienmozaïekvirus en bruine roest is nog steeds niet goed mogelijk in knoflook. Knoflook die tijdens de teelt een slechte groei vertoont of geel gestreept blad krijgt, moet direct worden verwijderd.

Vruchtwisseling
Knoflook kan in principe op alle gronden groeien, mits de grond goed water doorlatend is. Het beste resultaat wordt verkregen op zavel- en zandgrond. De grond moet goed vruchtbaar zijn. Goed verteerde stalmest of andere organische mest kan het beste één jaar van tevoren op de plaats waar knoflook moet komen te staan, worden aangebracht. Knoflook is, evenals ui, prei en sjalot gevoelig voor aaltjes. Vruchtwisseling is nodig om tal van aantastingen te voorkomen. Zet knoflook niet elk jaar op dezelfde plaats. Pas na zes jaar kan knoflook (en ook ui, prei, sjalot) weer op dezelfde plaats worden geteeld.

Geef voorafgaand aan het groeiseizoen een aanvullende bemesting met (N + P + K) 12 + 10 + 18 in een hoeveelheid van 100 gram/m2. Een teveel aan stikstof (N) veroorzaakt weelderige groei, een laat afrijpen van het gewas èn de kans is groot dat de bol(len) snel zullen verschimmelen.

Planten
Bollen met grote tenen (doorsnede 20 millimeter) zijn het beste als plantgoed te gebruiken.
De kleinere bolletjes geven na de teelt ook alleen maar kleine bollen. Een grote bol bestaat uit zes tot acht tenen. De bollen kunnen in twee perioden worden geplant:
- voorjaar: maart - april
- najaar: oktober

Bollen die in het najaar zijn geplant, kunnen goed tegen vorst. De opbrengst van in het najaar geplante bollen blijkt groter te zijn. Knoflook kan ook in een hobbykas worden geplant.
Plantafstand: 25 x 10 of 30 x 8 centimeter. Plant de teen niet dieper dan vijf centimeter in de grond.

Oogsten
Van de tenen die in het najaar in een kas zijn geplant, kan vanaf maart tot mei worden geoogst. Tenen die in de volle grond zijn geplant, kunnen vanaf juli worden geoogst. Van de 'voorjaarstenen' kan vanaf juli tot oktober worden geoogst.
Zodra het blad geel begint te kleuren is knoflook gereed om met loof en al te worden opgerooid. Laat de oogst aan de wind drogen zonder nat te worden. Als het bolomwindsel mooi wit is en vliezig aanvoelt, moeten de bollen nog in huis (schuur, garage, zolder) nadrogen.
Bos de bollen op tot een mooie knoflookstreng of verwijder het loof en bewaar ze apart van elkaar. Een rijke oogst zul je niet in één keer kunnen opeten. Knoflook is op een droge plaats een aantal maanden te bewaren. In plakjes gesneden knoflook kan heel goed op maïsolie, waaraan wat natuurazijn en zout is toegevoegd, in goed afgesloten pot(ten) worden bewaard.

Nageur en medicinale werking
Wie een flinke hoeveelheid knoflook heeft gegeten, kan daarna beter maar niet een gezelschap toespreken. De knoflookgeur blijft lange tijd via de adem nageuren. Als die geur ongelegen komt, is het eten van wat peterselie of anijszaad een adequate remedie.

In medicinaal opzicht worden aan knoflook veel goede eigenschappen toegeschreven. Zo zou knoflook cholesterol- en bloeddruk verlagend werken, effectief zijn tegen tal van schimmels, de suikerspiegel van het bloed gunstig beïnvloeden en een goede antibiotische en antiseptische werking hebben op stoornissen en infecties van de ingewanden.
Kortom, een paar knoflookteentjes om de hoek van de deur of op een plaatsje in de tuin is altijd goed voor de tafel en voor het lichaam.


 

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.