|
|
|
Kan ik mijn haagbeuk (of beukhaag, dat weet ik nooit)
vergaand snoeien? Hij wordt nl. een beetje te breed voor onze tuin.
Omdat u niet zeker weet of uw heg een haagbeuk of beukenhaag is, geef
ik voor de zekerheid een gemakkelijk te onthouden verschil tussen deze
twee soorten. Een haagbeuk - Carpinus betulus - is in de winter absoluut
kaal, terwijl een beuk - Fagus sylvatica - juist z'n blaadjes behoudt.
De blaadjes van de beuk verkleuren in de herfst naar rood-bruin en blijven
aan de heg, totdat in het late voorjaar er weer nieuwe blaadjes aan komen.
Bij de haagbeuk verkleuren de blaadjes in het najaar eveneens, maar worden
ze meer geel-bruin.
Om uw probleem op te lossen, nl. het terugsnoeien van de heg, moet u wel
weten met welke soort u te maken hebt. Beide soorten kunnen worden
teruggesnoeid. Gebruik hiervoor een goed geslepen snoeischaar of takkenschaar.
Zorg voor gladde wonden.
Nu het belangrijkste: als u te maken hebt met een beukenhaag, moet
begin maart de haag bespoten worden met een goedkope witkalk! Waarom? De beuk
is buitengewoon gevoelig voor zon op z'n takken. Zon zou de takken die dan
opeens aan de zon blootgesteld worden, kunnen verbranden. In het begin is
de met witkalk bespoten haag uiteraard een wat vreemd gezicht, maar na
verloop van tijd regent de kalk wel weg.
Voor een heg van haagbeuken zijn geen extra maatregelen noodzakelijk.
Na uitvoering van de snoei zult u wel enige jaren geduld moeten hebben,
voordat de haag weer mooi vol en dicht is.
Wij hebben in onze (kleine) voortuin een grote blauwe spar; door onze
voorgangers zo'n 10 jaar geleden geplant. De onderste takken van deze
boom hangen naar beneden, waardoor het geheel een wat trieste indruk maakt
en bovendien erg veel plek inneemt. Kunnen deze takken ongestraft
gesnoeid/verwijderd worden zonder de boom en de vorm ervan geweld aan
te doen?
Het is zonder meer mogelijk om ook een blauwe spar wat op te snoeien.
De betreffende tak(-ken) kunnen het best direct bij de stam af
weggezaagd worden. Hierdoor ontstaat een gladde 'wond', die door de
sapstroom in de boom langzaam maar zeker wordt afgedicht (zg.
callus-vorming). Om te voorkomen dat de boom te veel sap, in de vorm
van hars, verliest kan de wond ingesmeerd worden met wondbalsem. In
een goed tuincentrum is wondbalsem te koop. Een ander hulpmiddel is as.
In verband met de sapstroom is een snoei in het late najaar
(oktober-november) meer aan te raden. Op dat moment is de sapstroom
nl. veel geringer dan in het voorjaar en de zomer.
Of door de snoei de vorm niet te veel wordt aangetast, kan ik van
hieruit niet beoordelen. Maar als eigenaar van de boom hebt u daar
ongetwijfeld meer zicht op. Gedeeltelijke snoei op de tak(-ken) zelf
geeft eerder een verminking dan dat de gehele tak wordt weggezaagd.
Wilt u mij a.u.b. vertellen hoe ik fruitbomen als appel,
peer en kers (op stam) het beste snoei en wanneer?
Het snoeien van fruitbomen zoals appel, peer, kers en pruim heeft een aantal
redenen.
In de eerste plaats wordt er gesnoeid om de vorm van de boom te beheersen.
Vervolgens zijn echter de belangrijkste redenen van produktie-technische aard:
door snoei wordt meer opbrengst per boom verkregen, de opbrengst is per jaar
gelijkmatiger (geen beurtjaren) en de vruchten worden groter en sappiger.
Snoeien kan het beste gebeuren in de late herfst en winter. Snoei nooit
wanneer het meer vriest dan -5 graden Celcius. Zomersnoei vindt alleen plaats
om meer licht in de boom te krijgen, zodat de vruchten meer zon krijgen en
om de vruchten groter te laten worden. Daartoe worden scheuten met blad
vanaf de vrucht verwijderd. Dit laatste is voor de liefhebber met een enkele
appel of perenboom niet echt noodzakelijk.
Het snoeien van appel- en perenbomen is in werkwijze vrijwel gelijk. Verwijder
altijd de recht op de tak staande scheuten. De scheuten zijn herkenbaar aan
het sprietachtige karakter ervan en aan het ontbreken van zogenaamd
vruchtlot. Vruchtlotjes zijn nogal kronkelige korte takjes met relatief veel
(slapende) knoppen eraan. Handhaaf vooral dit kortlot, omdat dit de
vruchtvoortbrengers zijn!
Soms is terugsnoeien van een oude tak gewenst om nieuwe takken te
ontwikkelen met daarop nieuwe vruchtloten en om de takken niet te lang te
laten worden. Het plukt later zo moeilijk! De ladder om te plukken staat of
tegen de stam of tegen zware (gestel-)takken.
De zich later ontwikkelende nieuwe zijscheuten (nog zonder vrucht- of
kortlotjes) kunnen voor zover deze niet loodrecht op de gesteltakken groeien
aangehouden worden. Snoei deze wel op eenderde in. Later zullen hieraan de
nieuwe vruchtloten zich ontwikkelen.
Na het snoeien zien we aan de fruitbomen vrijwel horizontaal uitstaande
takken die op onderlinge afstand van ca 0,80 -1,00 m ten opzichte van elkaar
aan de stam zitten. Dit is globaal het beeld dat u zou moeten nastreven.
Het snoeien van een kers moet heel spaarzaam plaatsvinden. In hoofdzaak
heeft de snoei (of zelfs het afzagen van takken) meer te maken met het vergroten
van (zon-)lichttoetreding op de aanwezige takken dan met de bevordering
van vruchtzetting. Hoe meer er gesnoeid wordt aan een kers (is ook van
toepassing op de pruim), des te meer nieuwe scheuten zullen zich
ontwikkelen. Deze leveren vooralsnog geen vruchten en gaan zelfs ten koste
van het aantal vruchten en de grootte ervan. Hooguit snoeien om genoemde
reden en om de vorm van de boom te behouden of te maken.
Hoe krijg ik een zeer verwaarloosde perenboom weer gezond? Het
boompje is ongeveer 3 meter hoog en bezit nog maar een paar scheuten.
Hij is jarenlang niet bemest, en staat een beetje in de schaduw van een
grote eik.
Dezelfde vraag eigenlijk voor een pruimeboompje. Deze heeft dit jaar
ongeveer 20 vruchten gedragen. Is hier nog iets van te maken???
Als ik uw gegevens over de perenboom en pruimenboom zo lees, moet
ik haast aannemen dat beide bomen of al oud of ziek zijn.
Zeker de perenboom met z'n paar scheuten staat weg te kwijnen. De
schaduw, onvoldoende voedsel en vocht en bijvoorbeeld na regen lang
nat blijven
van takken en bladeren zorgen ervoor dat de boom 'verkankert'.
U zou eens naar de takken kunnen kijken: zijn deze 'wrattig' en of vol
met kleine 'scheurtjes' en bedekt met een groene algenlaag, dan kan de
boom lijden aan schurft veroorzaakt door een schimmel.
Zeker als de boom al oud is, is bestrijding vrijwel nutteloos. Ik denk
dan ook dat rooien van de boom het beste is.
Hetzelfde takonderzoek moet u ook maar uitvoeren aan de pruimenboom.
Voor dezelfde ziekte is de pruim heel erg bevattelijk.
Als laatste poging tot redding kunt u (m.n.) de pruim eens ver
terugsnoeien. Wellicht dat nieuwe scheuten zich beter ontwikkelen en ook
de vruchtzetting zich verbetert.
Mijn brandende vraag is wanneer en in welke mate ik
dien te snoeien:
Mijn 50 mtr. lange coniferenhaag
Mijn rozen
Mijn hortensia's
Mijn lavendelstruiken
Een en ander kan ik in verband met gebruik Latijnse namen niet in reeds
door mij aangeschafte snoeigids e.d. vinden!
U kunt uw coniferenhaag medio september snoeien. Wacht daarmee niet te lang. Wanneer
het gaat vriezen, mag u niet meer snoeien. De mate waarin u
wenst te gaan snoeien, hangt af van wat u eigenlijk wilt. Is de haag te
hoog? Dan de gewenste hoogte bepalen en het teveel eraf snoeien met een
takkenschaar. Of bedoelt u gewoon in model knippen? Dan dit met een
heggenschaar, al of niet elektrisch, knippen. Moet er erg veel vanaf,
omdat de haag te breed is geworden, dan moet u er wel voor zorgen dat
deze ten minste aan de zijden groen blijft. Wanneer dit onmogelijk is -
de haag wordt dus absoluut kaal - dan is het beter deze te vervangen.
Rozen (Rosa) moeten in het vroege voorjaar gesnoeid worden; globaal
tussen half maart en uiterlijk half april. Zie
Goed snoeien = meer plezier van uw rozen.
Hier kunt u lezen hoe u welk type roos moet snoeien.
Hortensia's (Hydrangea) kunnen na de bloei of in het voorjaar
(maart) gesnoeid worden. Sommige mensen vinden het fraai de uitgebloeide
bloemschermen in de winter op de struik te laten staan. Vooral met sneeuw
erop is dit zeker decoratief te noemen. Verwijder oude takken en zorg dat
er licht in de struik kan komen. Vorm door middel van de snoei een
regelmatige struik met de stengels die uit de grond komen. U weet het:
hortensia's bloeien prachtig blauw als u wat ijzer in de grond ingraaft!
Met aluin erbij worden ze meer rose van kleur.
Lavendel (Lavandula) kunt u nu nog snoeien. Verwijder dikke, harde
takken. Of zorg dat vanaf de grond ca 15 - 20 cm van de struik blijft
staan. Lavendel elk jaar terugsnoeien (na de bloei of in april); dit komt
de bloei ten goede.
Raadpleeg met behulp van de genoemde Latijnse namen nogmaals uw
snoeigids.
Wanneer moet ik hardhout snoeien en wanneer zacht hout?
Uw vraag wanneer hard- of zacht hout gesnoeid kan worden, is een
beetje weinig gericht. Ik neem aan dat u met uw vraag bedoelt:
in welke tijd kunnen bomen en heesters het beste gesnoeid worden.
Ik moet de vraag dus in z'n algemeenheid beantwoorden, omdat niet
specifiek bepaalde boom- of heestersoorten worden genoemd.
De meeste bomen en heesters kunnen in het najaar gesnoeid worden.
Het snoeien wordt gedaan nadat de bladeren van de bomen zijn
afgevallen. Op dat moment is een goed overzicht over alle gestel-
en zijtakken mogelijk, zodat door middel van snoeien de boom een
vorm kan worden gegeven of kan worden gecorrigeerd. Vaak is het
ook nodig om takken weg te nemen in verband met een betere
lichttoetreding in de boom.
Heesters worden in hoofdzaak gesnoeid om de struik te verjongen en
om een betere bloei te verkrijgen. Daarentegen zijn er veel struiken
die juist op overjarig hout bloeien.
Bij zowel bomen als struiken moet u ervoor waken niet te snoeien bij
een temperatuur die lager ligt dan zo'n min drie graden Celcius.
Vaste planten kunnen nu gescheurd of gedeeld worden en ook de
uitgebloeide bloemstengels kunnen nu verwijderd worden.
Kan Prunus fruticosa 'Globosa' gesnoeid
worden en zo ja, wanneer? En hoe?
Prunus fruticosa 'Globosa' is inderdaad wel te snoeien. In de eerste
plaats kan zogenaamde vormsnoei worden toegepast. De boom heeft
een brede, aan de bovenkant ronde, wat bezemachtige kroonvorm. Om deze
vorm erin te houden mag die best met behulp van een snoei- of
heggeschaar worden bijgevormd. Daarnaast is het goed de kroon om de 4-5 jaar
in z'n geheel terug te snoeien. Knip op de plaats waar de kroon op de
stam begint, alle afstaande takken op 2-3 ogen af. Binnen het
tijdsbestek van 5 jaar kan vormsnoei geregeld worden toegepast. Vormsnoei
kan nu; geheel terugsnoeien is beter in het vroege voorjaar
(eind maart-begin april).
't Is een prachtige vormboom!
In mijn tuin heb ik 6 stuks Hortensia's staan.
Kunt u mij ook vertellen hoe en wanneer ik ze kan snoeien, zodat ze het
volgend jaar weer even mooi bloeien als voorheen?
Het hangt van de grootte van uw hortensia's of deze al ueberhaupt
gesnoeid moeten worden. U moet eerst voor uzelf bepalen of deze
heester al de hoogte heeft bereikt, die u graag zou zien.
Normaal gesproken wordt er elk jaar na de winter een aantal oude
takken bij de grond weggesnoeid. Dit dwingt de plant dan om elk jaar
nieuwe scheuten te vormen; dit wordt ook wel verjongingsproces genoemd.
Wel is het belangrijk dat in de nazomer doorschieters - dit zijn takken,
die boven de bloemkrans uitkomen - tot op de helft worden weggesnoeid.
Uitgebloeide bloemen laten zitten tot na de winter. Dit voorkomt
vorstschade.
Na de winter oude bloemen wegsnoeien tot op 2 tot 3 ogen onder de
uitgebloeide bloem. Let er ook op dat de vorm van de hele struik een
bolvorm wordt, dus takken in het hart hoger afsnoeien dan aan de zijkant.
Heeft de struik echter achterstallig onderhoud en veel dood hout,
dan kan het geen kwaad om deze eens rigoureus terug te snoeien tot op
zo'n 25 cm vanaf de grond (dood hout goed verwijderen).
Als het maar na de winter is!
Elk jaar bijmesten met gedroogde koekorrels verdient aanbeveling.
Mochten de bloemen van kleur veranderen, dan heeft dit te maken met
een teveel of te weinig van een bepaalde meststof.
Bijvoorbeeld: te veel ijzer in de grond geeft een blauwkleuring van bloemen.
NB: Hortensiabloemen zijn ook zeer geschikt om gedroogd te worden. Oogst ze
vlak voordat ze uitgebloeid zijn; hierna bundelen en
ondersteboven in een niet te droge ruimte weghangen.
Wanneer en hoe snoei ik de Cornus, die in de winter
rode c.q. gele stengels heeft?
Zowel de Cornus met gele als rode stengels kan vanaf nu tot in het
vroege voorjaar worden gesnoeid. Alleen bij matige tot strenge vorst kan beter
niet worden gesnoeid. Snoei deze Cornus zo dicht mogelijk bij de grond af.
Wanneer de stengels halverwege worden gesnoeid, ontstaan daaronder later kleine
zijtakjes; de struik verliest daardoor z'n karakter en wordt dicht. De tekening
laat rode en groene stengels zien. Verwijder de rode stengels. De snoei heeft
tot doel, dat de struik opener wordt en er zullen mettertijd nieuwe, jonge
stengels vanuit de voet van de plant ontstaan. Snoei eerst de oude stengels weg en
laat jonge stengels zoveel mogelijk zitten.
Ik ben onlangs verhuisd en in mijn nieuwe tuin groeit een zgn.
bruidssluier tegen de schutting op het zuid-westen. Ik had die natuurlijk
al moeten snoeien, maar ik weet niet hoeveel ik ervan over moet laten.
Suggesties?
Over uw bruidssluier (Polygonum aubertii) hoeft u zich geen zorgen te
maken. De plant kan heel makkelijk flinke snoei verdragen. U kunt
hem snoeien zolang het niet meer vriest dan vijf graden. Naargelang
het uitkomt, kunnen er ranken vanaf geknipt worden, mits er vanaf de
plaats waar de plant wortelt een aantal ranken overblijft. Vanaf
het voorjaar kan de plant gemakkelijk ranken vormen, die wel meer dan
tien meter bedragen. Snoeien kunt u ieder jaar herhalen of om de paar
jaar. 't Is maar net hoe groot en hoog u de plant wilt laten groeien.
De plant bloeit het beste op jonge scheuten. De bloei bestaat uit lange
aren en is wit-rose.
Van de walnootboom (Juglans regia) in mijn
tuin zouden enkele vrij dikke
takken gesnoeid moeten worden, maar bij pogingen in het verleden bleef
uit de snoeiwonde weken lang sap bloeden. Is dit schadelijk voor de boom
en wat kan ik dan doen om dat te voorkomen?
Het snoeien van de walnotenboom kan wel, maar dat mag
uitsluitend gebeuren wanneer de boom volkomen in rust is. De boom is
in rust als alle bladeren eraf zijn. In rust zijn betekent dat de sapstroom
in de boom minimaal is. Al in het vroege voorjaar vanaf februari wordt
de sapstroom in de boom alweer actiever. Nu (december) kunt u dus het
beste de beoogde takken verwijderen. Zaag de takken met een scherpe
(boom)zaag af, zodat een gladde wond ontstaat. Zorg ervoor dat de wond
niet kan inwateren. Dit bereikt u door de tak ietwat schuin af te zagen: van
rechtsboven naar linksonder. Desondanks zal de boom wel iets bloeden.
Na de snoei kunt u de wond het beste insmeren met een zogenaamde
wondbalsem; verkrijgbaar in bv. een tuincentrum.
Ik heb een knotwilg in mijn tuin staan, maar wanneer moet
ik de takken snoeien?
Een knotwilg kan tot ongeveer eind februari worden gesnoeid vanaf het
moment dat de blaadjes zijn afgevallen. U kunt dus meteen aan de slag!
De takken worden afgezaagd direct vanaf het gedeelte boven aan de stam, waar de
takken ontsproten zijn. Het 'knotten' van de knoten, zoals dit genoemd wordt, moet
om de vier jaar herhaald worden. Blijven de takken te lang op de knotwilg staan,
dan wordt de kans op spontaan afbreken groot. Bovendien blijkt de boom dan
buitengewoon gevoelig te worden voor de wilgenverwelkingsziekte.
Overigens kunt u van het jonge snoeihout weer nieuwe knotwilgen opkweken. Een
afgezaagde stam loopt gemakkelijk weer uit als u hem in vochtige grond steekt;
bijvoorbeeld op een plek langs een slootje. Steek een stamlengte van zo'n 0,80
- 1,00 m in de grond met boven de grond een lengte van 1,50 - 2,00 m en u krijgt
al snel een aardige knoot.
Wij hebben in oktober 1996 rododendrons gesnoeid en nogal
drastisch. Dit bleek niet de juiste tijd, doch onze vraag is... Is dit een ramp en
zo ja, is er dan nog wat te redden?
Nee, u hoeft niet bezorgd te zijn dat de rododendrons de late snoei niet
zullen overleven. Bij (te) late snoei is er meer kans op bevriezen en
afsterven van scheuten in aanleg. De bloeirijkheid zal wel minder zijn
door de late snoei, maar ook dit zal volgend jaar beter zijn. In het
voorjaar (maart) flink wat oude, verteerde stalmest rond de plant in de grond
werken!
|
|
|
