Aangepast zoeken
Vragen & antwoorden: snoeien



 

  Kan ik mijn haagbeuk (of beukhaag, dat weet ik nooit) vergaand snoeien? Hij wordt nl. een beetje te breed voor onze tuin.

Omdat u niet zeker weet of uw heg een haagbeuk of beukenhaag is, geef ik voor de zekerheid een gemakkelijk te onthouden verschil tussen deze twee soorten. Een haagbeuk - Carpinus betulus - is in de winter absoluut kaal, terwijl een beuk - Fagus sylvatica - juist z'n blaadjes behoudt. De blaadjes van de beuk verkleuren in de herfst naar rood-bruin en blijven aan de heg, totdat in het late voorjaar er weer nieuwe blaadjes aan komen. Bij de haagbeuk verkleuren de blaadjes in het najaar eveneens, maar worden ze meer geel-bruin.
Om uw probleem op te lossen, nl. het terugsnoeien van de heg, moet u wel weten met welke soort u te maken hebt. Beide soorten kunnen worden teruggesnoeid. Gebruik hiervoor een goed geslepen snoeischaar of takkenschaar. Zorg voor gladde wonden.
Nu het belangrijkste: als u te maken hebt met een beukenhaag, moet begin maart de haag bespoten worden met een goedkope witkalk! Waarom? De beuk is buitengewoon gevoelig voor zon op z'n takken. Zon zou de takken die dan opeens aan de zon blootgesteld worden, kunnen verbranden. In het begin is de met witkalk bespoten haag uiteraard een wat vreemd gezicht, maar na verloop van tijd regent de kalk wel weg.
Voor een heg van haagbeuken zijn geen extra maatregelen noodzakelijk. Na uitvoering van de snoei zult u wel enige jaren geduld moeten hebben, voordat de haag weer mooi vol en dicht is.


Wij hebben in onze (kleine) voortuin een grote blauwe spar; door onze voorgangers zo'n 10 jaar geleden geplant. De onderste takken van deze boom hangen naar beneden, waardoor het geheel een wat trieste indruk maakt en bovendien erg veel plek inneemt. Kunnen deze takken ongestraft gesnoeid/verwijderd worden zonder de boom en de vorm ervan geweld aan te doen?

Het is zonder meer mogelijk om ook een blauwe spar wat op te snoeien. De betreffende tak(-ken) kunnen het best direct bij de stam af weggezaagd worden. Hierdoor ontstaat een gladde 'wond', die door de sapstroom in de boom langzaam maar zeker wordt afgedicht (zg. callus-vorming). Om te voorkomen dat de boom te veel sap, in de vorm van hars, verliest kan de wond ingesmeerd worden met wondbalsem. In een goed tuincentrum is wondbalsem te koop. Een ander hulpmiddel is as. In verband met de sapstroom is een snoei in het late najaar (oktober-november) meer aan te raden. Op dat moment is de sapstroom nl. veel geringer dan in het voorjaar en de zomer. Of door de snoei de vorm niet te veel wordt aangetast, kan ik van hieruit niet beoordelen. Maar als eigenaar van de boom hebt u daar ongetwijfeld meer zicht op. Gedeeltelijke snoei op de tak(-ken) zelf geeft eerder een verminking dan dat de gehele tak wordt weggezaagd.

Wilt u mij a.u.b. vertellen hoe ik fruitbomen als appel, peer en kers (op stam) het beste snoei en wanneer?

Het snoeien van fruitbomen zoals appel, peer, kers en pruim heeft een aantal redenen. In de eerste plaats wordt er gesnoeid om de vorm van de boom te beheersen. Vervolgens zijn echter de belangrijkste redenen van produktie-technische aard: door snoei wordt meer opbrengst per boom verkregen, de opbrengst is per jaar gelijkmatiger (geen beurtjaren) en de vruchten worden groter en sappiger. Snoeien kan het beste gebeuren in de late herfst en winter. Snoei nooit wanneer het meer vriest dan -5 graden Celcius. Zomersnoei vindt alleen plaats om meer licht in de boom te krijgen, zodat de vruchten meer zon krijgen en om de vruchten groter te laten worden. Daartoe worden scheuten met blad vanaf de vrucht verwijderd. Dit laatste is voor de liefhebber met een enkele appel of perenboom niet echt noodzakelijk.

Het snoeien van appel- en perenbomen is in werkwijze vrijwel gelijk. Verwijder altijd de recht op de tak staande scheuten. De scheuten zijn herkenbaar aan het sprietachtige karakter ervan en aan het ontbreken van zogenaamd vruchtlot. Vruchtlotjes zijn nogal kronkelige korte takjes met relatief veel (slapende) knoppen eraan. Handhaaf vooral dit kortlot, omdat dit de vruchtvoortbrengers zijn!
Soms is terugsnoeien van een oude tak gewenst om nieuwe takken te ontwikkelen met daarop nieuwe vruchtloten en om de takken niet te lang te laten worden. Het plukt later zo moeilijk! De ladder om te plukken staat of tegen de stam of tegen zware (gestel-)takken.
De zich later ontwikkelende nieuwe zijscheuten (nog zonder vrucht- of kortlotjes) kunnen voor zover deze niet loodrecht op de gesteltakken groeien aangehouden worden. Snoei deze wel op eenderde in. Later zullen hieraan de nieuwe vruchtloten zich ontwikkelen.
Na het snoeien zien we aan de fruitbomen vrijwel horizontaal uitstaande takken die op onderlinge afstand van ca 0,80 -1,00 m ten opzichte van elkaar aan de stam zitten. Dit is globaal het beeld dat u zou moeten nastreven.

Het snoeien van een kers moet heel spaarzaam plaatsvinden. In hoofdzaak heeft de snoei (of zelfs het afzagen van takken) meer te maken met het vergroten van (zon-)lichttoetreding op de aanwezige takken dan met de bevordering van vruchtzetting. Hoe meer er gesnoeid wordt aan een kers (is ook van toepassing op de pruim), des te meer nieuwe scheuten zullen zich ontwikkelen. Deze leveren vooralsnog geen vruchten en gaan zelfs ten koste van het aantal vruchten en de grootte ervan. Hooguit snoeien om genoemde reden en om de vorm van de boom te behouden of te maken.


Hoe krijg ik een zeer verwaarloosde perenboom weer gezond? Het boompje is ongeveer 3 meter hoog en bezit nog maar een paar scheuten. Hij is jarenlang niet bemest, en staat een beetje in de schaduw van een grote eik.
Dezelfde vraag eigenlijk voor een pruimeboompje. Deze heeft dit jaar ongeveer 20 vruchten gedragen. Is hier nog iets van te maken???

Als ik uw gegevens over de perenboom en pruimenboom zo lees, moet ik haast aannemen dat beide bomen of al oud of ziek zijn. Zeker de perenboom met z'n paar scheuten staat weg te kwijnen. De schaduw, onvoldoende voedsel en vocht en bijvoorbeeld na regen lang nat blijven van takken en bladeren zorgen ervoor dat de boom 'verkankert'. U zou eens naar de takken kunnen kijken: zijn deze 'wrattig' en of vol met kleine 'scheurtjes' en bedekt met een groene algenlaag, dan kan de boom lijden aan schurft veroorzaakt door een schimmel. Zeker als de boom al oud is, is bestrijding vrijwel nutteloos. Ik denk dan ook dat rooien van de boom het beste is.
Hetzelfde takonderzoek moet u ook maar uitvoeren aan de pruimenboom. Voor dezelfde ziekte is de pruim heel erg bevattelijk. Als laatste poging tot redding kunt u (m.n.) de pruim eens ver terugsnoeien. Wellicht dat nieuwe scheuten zich beter ontwikkelen en ook de vruchtzetting zich verbetert.


Mijn brandende vraag is wanneer en in welke mate ik dien te snoeien:
Mijn 50 mtr. lange coniferenhaag
Mijn rozen
Mijn hortensia's
Mijn lavendelstruiken
Een en ander kan ik in verband met gebruik Latijnse namen niet in reeds door mij aangeschafte snoeigids e.d. vinden!

U kunt uw coniferenhaag medio september snoeien. Wacht daarmee niet te lang. Wanneer het gaat vriezen, mag u niet meer snoeien. De mate waarin u wenst te gaan snoeien, hangt af van wat u eigenlijk wilt. Is de haag te hoog? Dan de gewenste hoogte bepalen en het teveel eraf snoeien met een takkenschaar. Of bedoelt u gewoon in model knippen? Dan dit met een heggenschaar, al of niet elektrisch, knippen. Moet er erg veel vanaf, omdat de haag te breed is geworden, dan moet u er wel voor zorgen dat deze ten minste aan de zijden groen blijft. Wanneer dit onmogelijk is - de haag wordt dus absoluut kaal - dan is het beter deze te vervangen.

Rozen (
Rosa) moeten in het vroege voorjaar gesnoeid worden; globaal tussen half maart en uiterlijk half april. Zie Goed snoeien = meer plezier van uw rozen. Hier kunt u lezen hoe u welk type roos moet snoeien.

Hortensia's (
Hydrangea) kunnen na de bloei of in het voorjaar (maart) gesnoeid worden. Sommige mensen vinden het fraai de uitgebloeide bloemschermen in de winter op de struik te laten staan. Vooral met sneeuw erop is dit zeker decoratief te noemen. Verwijder oude takken en zorg dat er licht in de struik kan komen. Vorm door middel van de snoei een regelmatige struik met de stengels die uit de grond komen. U weet het: hortensia's bloeien prachtig blauw als u wat ijzer in de grond ingraaft! Met aluin erbij worden ze meer rose van kleur.
Lavendel (
Lavandula) kunt u nu nog snoeien. Verwijder dikke, harde takken. Of zorg dat vanaf de grond ca 15 - 20 cm van de struik blijft staan. Lavendel elk jaar terugsnoeien (na de bloei of in april); dit komt de bloei ten goede.

Raadpleeg met behulp van de genoemde Latijnse namen nogmaals uw snoeigids.


Wanneer moet ik hardhout snoeien en wanneer zacht hout?

Uw vraag wanneer hard- of zacht hout gesnoeid kan worden, is een beetje weinig gericht. Ik neem aan dat u met uw vraag bedoelt: in welke tijd kunnen bomen en heesters het beste gesnoeid worden. Ik moet de vraag dus in z'n algemeenheid beantwoorden, omdat niet specifiek bepaalde boom- of heestersoorten worden genoemd.
De meeste bomen en heesters kunnen in het najaar gesnoeid worden. Het snoeien wordt gedaan nadat de bladeren van de bomen zijn afgevallen. Op dat moment is een goed overzicht over alle gestel- en zijtakken mogelijk, zodat door middel van snoeien de boom een vorm kan worden gegeven of kan worden gecorrigeerd. Vaak is het ook nodig om takken weg te nemen in verband met een betere lichttoetreding in de boom.
Heesters worden in hoofdzaak gesnoeid om de struik te verjongen en om een betere bloei te verkrijgen. Daarentegen zijn er veel struiken die juist op overjarig hout bloeien. Bij zowel bomen als struiken moet u ervoor waken niet te snoeien bij een temperatuur die lager ligt dan zo'n min drie graden Celcius. Vaste planten kunnen nu gescheurd of gedeeld worden en ook de uitgebloeide bloemstengels kunnen nu verwijderd worden.


Kan Prunus fruticosa 'Globosa' gesnoeid worden en zo ja, wanneer? En hoe?

Prunus fruticosa 'Globosa' is inderdaad wel te snoeien. In de eerste plaats kan zogenaamde vormsnoei worden toegepast. De boom heeft een brede, aan de bovenkant ronde, wat bezemachtige kroonvorm. Om deze vorm erin te houden mag die best met behulp van een snoei- of heggeschaar worden bijgevormd. Daarnaast is het goed de kroon om de 4-5 jaar in z'n geheel terug te snoeien. Knip op de plaats waar de kroon op de stam begint, alle afstaande takken op 2-3 ogen af. Binnen het tijdsbestek van 5 jaar kan vormsnoei geregeld worden toegepast. Vormsnoei kan nu; geheel terugsnoeien is beter in het vroege voorjaar (eind maart-begin april).
't Is een prachtige vormboom!


In mijn tuin heb ik 6 stuks Hortensia's staan. Kunt u mij ook vertellen hoe en wanneer ik ze kan snoeien, zodat ze het volgend jaar weer even mooi bloeien als voorheen?

Het hangt van de grootte van uw hortensia's of deze al ueberhaupt gesnoeid moeten worden. U moet eerst voor uzelf bepalen of deze heester al de hoogte heeft bereikt, die u graag zou zien. Normaal gesproken wordt er elk jaar na de winter een aantal oude takken bij de grond weggesnoeid. Dit dwingt de plant dan om elk jaar nieuwe scheuten te vormen; dit wordt ook wel verjongingsproces genoemd. Wel is het belangrijk dat in de nazomer doorschieters - dit zijn takken, die boven de bloemkrans uitkomen - tot op de helft worden weggesnoeid. Uitgebloeide bloemen laten zitten tot na de winter. Dit voorkomt vorstschade.
Na de winter oude bloemen wegsnoeien tot op 2 tot 3 ogen onder de uitgebloeide bloem. Let er ook op dat de vorm van de hele struik een bolvorm wordt, dus takken in het hart hoger afsnoeien dan aan de zijkant. Heeft de struik echter achterstallig onderhoud en veel dood hout, dan kan het geen kwaad om deze eens rigoureus terug te snoeien tot op zo'n 25 cm vanaf de grond (dood hout goed verwijderen). Als het maar na de winter is!
Elk jaar bijmesten met gedroogde koekorrels verdient aanbeveling. Mochten de bloemen van kleur veranderen, dan heeft dit te maken met een teveel of te weinig van een bepaalde meststof.
Bijvoorbeeld: te veel ijzer in de grond geeft een blauwkleuring van bloemen. NB: Hortensiabloemen zijn ook zeer geschikt om gedroogd te worden. Oogst ze vlak voordat ze uitgebloeid zijn; hierna bundelen en ondersteboven in een niet te droge ruimte weghangen.


Wanneer en hoe snoei ik de Cornus, die in de winter rode c.q. gele stengels heeft?

Zowel de Cornus met gele als rode stengels kan vanaf nu tot in het vroege voorjaar worden gesnoeid. Alleen bij matige tot strenge vorst kan beter
niet worden gesnoeid. Snoei deze Cornus zo dicht mogelijk bij de grond af. Wanneer de stengels halverwege worden gesnoeid, ontstaan daaronder later kleine zijtakjes; de struik verliest daardoor z'n karakter en wordt dicht. De tekening laat rode en groene stengels zien. Verwijder de rode stengels. De snoei heeft tot doel, dat de struik opener wordt en er zullen mettertijd nieuwe, jonge stengels vanuit de voet van de plant ontstaan. Snoei eerst de oude stengels weg en laat jonge stengels zoveel mogelijk zitten.

Ik ben onlangs verhuisd en in mijn nieuwe tuin groeit een zgn. bruidssluier tegen de schutting op het zuid-westen. Ik had die natuurlijk al moeten snoeien, maar ik weet niet hoeveel ik ervan over moet laten. Suggesties?

Over uw bruidssluier (Polygonum aubertii) hoeft u zich geen zorgen te maken. De plant kan heel makkelijk flinke snoei verdragen. U kunt hem snoeien zolang het niet meer vriest dan vijf graden. Naargelang het uitkomt, kunnen er ranken vanaf geknipt worden, mits er vanaf de plaats waar de plant wortelt een aantal ranken overblijft. Vanaf het voorjaar kan de plant gemakkelijk ranken vormen, die wel meer dan tien meter bedragen. Snoeien kunt u ieder jaar herhalen of om de paar jaar. 't Is maar net hoe groot en hoog u de plant wilt laten groeien. De plant bloeit het beste op jonge scheuten. De bloei bestaat uit lange aren en is wit-rose.

Van de walnootboom (Juglans regia) in mijn tuin zouden enkele vrij dikke takken gesnoeid moeten worden, maar bij pogingen in het verleden bleef uit de snoeiwonde weken lang sap bloeden. Is dit schadelijk voor de boom en wat kan ik dan doen om dat te voorkomen?

Het snoeien van de walnotenboom kan wel, maar dat mag uitsluitend gebeuren wanneer de boom volkomen in rust is. De boom is in rust als alle bladeren eraf zijn. In rust zijn betekent dat de sapstroom in de boom minimaal is. Al in het vroege voorjaar vanaf februari wordt de sapstroom in de boom alweer actiever. Nu (december) kunt u dus het beste de beoogde takken verwijderen. Zaag de takken met een scherpe (boom)zaag af, zodat een gladde wond ontstaat. Zorg ervoor dat de wond niet kan inwateren. Dit bereikt u door de tak ietwat schuin af te zagen: van rechtsboven naar linksonder. Desondanks zal de boom wel iets bloeden. Na de snoei kunt u de wond het beste insmeren met een zogenaamde wondbalsem; verkrijgbaar in bv. een tuincentrum.

Ik heb een knotwilg in mijn tuin staan, maar wanneer moet ik de takken snoeien?

Een knotwilg kan tot ongeveer eind februari worden gesnoeid vanaf het moment dat de blaadjes zijn afgevallen. U kunt dus meteen aan de slag! De takken worden afgezaagd direct vanaf het gedeelte boven aan de stam, waar de takken ontsproten zijn. Het 'knotten' van de knoten, zoals dit genoemd wordt, moet om de vier jaar herhaald worden. Blijven de takken te lang op de knotwilg staan, dan wordt de kans op spontaan afbreken groot. Bovendien blijkt de boom dan buitengewoon gevoelig te worden voor de wilgenverwelkingsziekte. Overigens kunt u van het jonge snoeihout weer nieuwe knotwilgen opkweken. Een afgezaagde stam loopt gemakkelijk weer uit als u hem in vochtige grond steekt; bijvoorbeeld op een plek langs een slootje. Steek een stamlengte van zo'n 0,80 - 1,00 m in de grond met boven de grond een lengte van 1,50 - 2,00 m en u krijgt al snel een aardige knoot.

Wij hebben in oktober 1996 rododendrons gesnoeid en nogal drastisch. Dit bleek niet de juiste tijd, doch onze vraag is... Is dit een ramp en zo ja, is er dan nog wat te redden?

Nee, u hoeft niet bezorgd te zijn dat de rododendrons de late snoei niet zullen overleven. Bij (te) late snoei is er meer kans op bevriezen en afsterven van scheuten in aanleg. De bloeirijkheid zal wel minder zijn door de late snoei, maar ook dit zal volgend jaar beter zijn. In het voorjaar (maart) flink wat oude, verteerde stalmest rond de plant in de grond werken!





 
Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.