|
|
|
Wij hebben een amandelboom in de tuin. Vorig jaar zat er 1 vrucht aan, dit
jaar staat de boom krom van de vruchten. Kunt u ons adviseren wanneer de
vruchten rijp zijn om te oogsten? Welke bewerkingen moeten ze ondergaan
om ze geschikt te maken voor verwerking in recepten?
Dat er dit jaar veel vruchten aan uw amandelboom zitten is eigenlijk heel
bijzonder!
Amandelbomen (Prunus amygdalus) groeien en bloeien het beste in wat
warmere landen, zoals Spanje, Italië, Griekenland en Turkije. De vruchten
- nog in de noot of gepeld - worden in Nederland dan ook voornamelijk uit deze
landen geïmporteerd. De veelheid amandelen aan uw boom heeft
waarschijnlijk te maken met de lange en droge winter van het afgelopen jaar.
Hoewel amandelbomen absoluut niet erg bestand zijn tegen matige en strenge
vorst. Het oogsten van amandelen kan in ons land plaatsvinden zo tegen einde
oktober. Het is echter maar zeer de vraag of in de noten wel amandelen
aanwezig zijn! Voor de zekerheid kunt u beter uw nieuwsgierigheid
bevredigen door een paar amandelen te plukken en de noot eens te kraken. Het
kan best zo zijn dat er veel loze vruchten aan de boom hangen. Pluk de
vruchten vóór de eerste nachtvorst, anders worden ze vaak bitter.
Amandelen zijn rijk aan vet (55 gr), calcium (250 mg), fosfor (450 mg) en
eiwit (19 gr); alles per 100 gram gepelde amandelen.
Bewaring van (gepelde) amandelen kan het best plaatsvinden in een
vacuüm pot. Verse verwerking geeft het best het zo typische aroma weer.
Wij hebben een vrij grote tuin. Ong. 2000 m2. Voor
ons terras zoeken we een geschikte, niet te donkere
schaduwboom. Tevens willen we onder de oude
appelbomen enige planten. Welke zijn geschikt?
Als ik de vraag goed begrijp, gaat het om
een prieelboom of in ieder geval een boom die als
een soort half-diffuus zonnescherm kan dienen. Jammer
dat niet wordt opgegeven in welke grond de boom moet wortelen!
Is dit klei, zand, veen of een mengsel? In ieder geval
een lijstje om bij een
goede boomkweker mee terecht te kunnen. Ga vooral eerst
kijken, ook om te worden geïnformeerd of een van de
genoemde soorten wel aan de verwachting voldoet en
of deze gezien de samenstelling van de grond wel goed
kan groeien. In ieder geval zal er nog wat jaren
geduld moeten worden geoefend eer de boom voldoende groot is om
wat halfschaduw te geven. Een flinke parasol kan ook
wonderen doen!
In alfabetische volgorde:
Esdoorn: Acer platanoides 'Almira' 8-14 m; Acer plat.
'Columnare' 10-15 m; Acer pseudoplatanus 'Prinz Handjery'
6-8 m; Acer saccharinum 'Asplenifolia' 10-20 m.
Kastanje: Aesculus pavia 'Atrosanquinea' 6-8 m.
Berk: Betula pendula 'Youngii' 4-12 m; Betula pendula
'Tristis' 4-15 m (beide echte prieelbomen).
Moerbei: Broussonetia papyrifera 'Cucullata' 8-12 m
(alleen op warme standplaats en kalkrijke grond).
Trompetboom: Catalpa bignonioides en C. bign. 'Aurea'
4-10 m (snel groeiend en goed te snoeien!).
Beuk: Fagus sylvatica 'Pendula' tot 20 m (prieelbeuk).
Es: Fraxinus excelsior 'Pendula' 4-8 m (treur-es) voor
vette, vochtige grond.
Sierkers: Prunus goudinii 'Schnee' 5-6 m (heel fraai).
Wat betreft de vraag naar planten voor onder de appelbomen,
moet ik kort zijn: de gegevens zijn onvoldoende om daar
een zinnige lijst van te geven. De situatie moet eerst
in 'kaart' worden gebracht: is er sprake van halfschaduw of schaduw?
Welke grond(soort)? Moeten de planten solitair staan of
juist bodembedekkend worden? Welke kleur(en)?
Waarmee moeten de planten harmoniëren of juist contrasteren?
Worden vaste planten of heesters gewenst? Etc.
Met de antwoorden op bovenstaande gegevens kan ook naar
een groenwarenhuis worden gestapt om een keuze te maken aan de
hand van de standplaatseisen die de gewenste planten
nu eenmaal vragen.
Wij hebben vorig jaar (het droge 1995) in onze nieuwe tuin een esdoorn geplant. Een
Acer pseudoplatanus 'Brilliantissimum' om precies te zijn. Deze ging
dood, misschien door de droogte? Enfin, dit jaar in mei opnieuw zo'n boom
geplant (we hadden hem nu eenmaal gepland!). Maar ook deze is weer niet
aangeslagen. Droogte kan dit keer onzes inziens niet de oorzaak zijn. Wat wel?
Is het bekend dat deze boom moeilijk aanslaat? Is het najaar een beter tijdstip
om te planten?
Jammer dat tot tweemaal toe uw mooie Acer pseudoplatanus
'Brilliantissimum' het af heeft laten weten na aanplant. Ik kan natuurlijk niet
zien of er bij levering een goede kluit aan de boom zat en of de boom op de
kwekerij wel voldoende keren rondgestoken is geweest.
De meeste esdoorns zijn goed verplantbaar, maar dit mag niet te vroeg of te
laat gebeuren. Het beste resultaat bij het planten van esdoorns wordt verkregen
wanneer deze af oktober tot half april worden geplant.
Uit de praktijk weet ik dat wanneer esdoorns te lang droog hebben gestaan in
het tuincentrum ze vrijwel nooit na planten aanslaan! Een kenmerk is dan
vaak ook dat er rood-witte puntjes zo her en der op stam en/of takken
ontstaan. Ze gaan vrijwel zeker dan dood.
In uw geval zou ik toch teruggaan naar het adres waar u de bomen gekocht
hebt en hierover reclameren.
Wellicht is men bereid u een nieuwe boom gratis te geven.
Wilt u geen risico lopen, ga dan langs bij een boomkwekerij en spreek af
wanneer deze de boom kan leveren (altijd met kluit, verpakt in doek!).
Voor het planten speciale boomgrond in het ruime plantgat (driemaal de
omvang van de kluit) aanbrengen (verkrijgbaar in zakken in het tuincentrum)
en daarna regelmatig water geven.
Veel geluk bij het opnieuw proberen!
Welke soort mest hebben appelbomen nodig (ze staan in een siergazon).
Hoe vaak en wanneer dient dit te geschieden? Op welke manier? Dicht bij de stam?
Fruitbomen zijn gesteld op kalk- en kali-rijke meststoffen. Dit is onder
meer goed voor de vruchtvorming en (bewaar)kwaliteit. Koop een mengmest (kunstmest)
met een zo hoog mogelijk Ca- of K-getal. Heel goed zijn ook compost en
beendermeel. Deze bevatten beide calcium en kali. Strooi breedwerpig uit de hand
over een oppervlakte, die ongeveer de helft van de kroonomvang bedraagt. Vochtig
of regenweer is altijd goed. De mest moet namelijk worden opgelost. Een gift
van twee- tot driemaal per jaar is toereikend (voorjaar-zomer-na-zomer).
Ik ben nu al een tijdje bezig diverse soorten sparren
(Picea- en Abies-soorten) te kweken maar dit mislukt steeds...
Ik houd het nu al 3 maanden vol, maar alsnog sterven ze dan af.
Misschien gaat het fout in de grondsoorten of andere toevoegingen.
Kunt u mij de beste methode voorleggen?
Helaas is het opkweken van sparren zoals de Picea en de
Abies niet helemaal mijn vakgebied, dus ik kan u er niet zoveel
over vertellen. Ik vraag me af op welke manier u ze opkweekt. Koopt u ze
als jonge boom, wordt er stek gesneden of begint u helemaal vanaf het
begin bij het winnen van zaad uit de kegels. Met deze laatste twee
onderdelen kan ik u niet verder helpen.
Jonge sparren die verkocht worden in de handel, staan vaak in jute
zakken, wat als gevolg heeft dat bij transport de kluit niet compact
blijft en uit elkaar valt. Bij het planten zullen de wortels snel
uitdrogen en de boom kan ook niet à la minute water opnemen, omdat
de haarwortels of beschadigd of verdwenen zijn.
Ik raad u daarom aan om dit soort boompjes altijd potgekweekt te kopen,
dit wil zeggen, opgekweekt in plastic containers. Een mooie compacte kluit
met veel haarwortels is hierbij gegarandeerd.
Sparren houden van een zanderige grond. Bemesting op zijn tijd is wel
nodig. Mocht u toch nog meer willen weten over het hoe en wat met sparren,
breng dan eens een bezoek aan De Limieten in Huizen (vlak bij Hilversum).
Dit is een immens grote kwekerij die alleen naaldbomen kweekt en
verkoopt.
Is mijn Saint Remy-perenboom een zelfbevruchter?
M.a.w. krijg ik peren zonder er twee van te hebben?
Ik moet u eerlijk bekennen de perensoort Saint Remy niet te kennen.
In het algemeen worden appel- en perenbloemen bevrucht door middel van
kruisbestuiving. Er moet dus een andere appel- of perenboom in de
buurt staan. Soms wordt er in de boom een mannelijke tak geënt.
Er zijn meestal in de omgeving van tuinen genoeg 'verwanten' die
voor stuifmeel kunnen zorgen. Bovendien is stuifmeel 'mobiel' door
bezoek van bijen en de wind.
Ik heb kort geleden een pruimenboom 1 meter boven de grond afgezaagd.
Nu is het mijn bedoeling om een of twee gezonde jonge takken te enten
op de afgezaagde stam.
Kan ik gewoon een inkeping in de bast maken, tot aan het jonge hout, en
daar de twijgen, welke ik aan de punt tot driehoek heb gesneden, tussen
stoppen en daarna strak aanbinden met touw ?? Is het ook nodig om de
rest van de stam af te smeren?
U haalt in de beschrijving van hoe u te werk wilt gaan twee methoden door
elkaar. Een stukje bast met een oog plaatsen op de onderstam door losmaken
van de bast op de onderstam noemen we oculeren (Latijn oculus = oog). Wanneer
u het hebt over het plaatsen van een driehoekig aangesneden takje op de
onderstam noemen we dit enten.
Een pruim kunt u beter enten. Snij hiervoor een driehoekig spits toelopend
gedeelte uit op de top van de onderstam. Maak vervolgens het te enten takje.
3-4 ogen op het te enten takje is voldoende. Snij het enttakje zodanig dat
dit precies past in de driehoekige inkeping van de onderstam. Bind het
enttakje met raffia losjes vast op de onderstam. Smeer de wond, het uiteinde
van de onderstam en het enttakje in met entwas om schimmelvorming en
(in)rotten te voorkomen. Nu maar wachten op het uitlopen van het geënte
takje.
Bij een flinke sapstroom van de onderstam bestaat een kansje dat het
enttakje 'verdrinkt'. Daarom rooien kwekers de onderstam op. Door snoei
van de wortels ontstaat 'evenwicht' in de sapstroom. Probeer het toch maar
eerst eens zoals beschreven.
Welke bomen gedijen goed op kleigrond en waar kan ik die halen,
wanneer moet ik ze planten? Ik wil graag een boom naast mijn grote, nog
aan te leggen vijver. Zo'n boom die hangt met zijn takken. Ik denk dat
dat een treurwilg is, maar weet vervolgens niet of deze boom het naar
zijn zin heeft op kleigrond.
De meeste treurvormbomen kunnen wel op klei geplant worden mits
een voldoend diepe ontwatering (zeventig cm) aanwezig is. De boom die
u bedoelt, is een treurwilg (Salix babylonica 'Pendula'). Er zijn
nog meer soorten, die eventueel in aanmerking komen om bij de vijver
geplant te worden:
Berk: Betula pendula 'Tristis' of Betula pendula 'Darlecarlica'
Beuk: Fagus sylvatica 'Pendula'
Es: Fraxinus pensylvanica 'Green Ash'
Populier: Populus tremuloides 'Pendula'
Wilg: Salix babylonica 'Crispa', Salix babylonica 'Pendula' en
Salix x sepucralis 'Tristis'
Linde: Tilia 'Petiolaris'
Verkrijgbaar of te bestellen bij een tuincentrum of een hovenier(sbedrijf).
De beste planttijd loopt van oktober tot en met half april.
Voor een tamelijk grote tuin zijn wij op zoek naar een beetje schaduw
en willen we dus een boom planten, liefst een die snel groeit (geen eik
of zo). Liefst ook een boom die niet te hinderlijk is voor
hooikoortspatienten.
Door het laatste is het verstandig een boomsoort
te kiezen die niet of in beperkte mate bloeit.
Een boomsoort die snel groeit en dan bovendien schaduw geeft, is
wel te vinden. Hebt u weinig geduld om te wachten tot de boom
echt groot is, dan is het raadzaam een goede boomkwekerij te
bezoeken en daar direct een zo volwassen mogelijke boom uit te kiezen.
Daarvoor zult echter een aanzienlijk bedrag moeten neertellen.
Snelgroeiende boomsoorten, die aan de gestelde eisen voldoen, zijn
zonder meer:
- Catalpa bungei en Catalpa speciosa, de trompetboom, die resp. 15 en 12 meter hoog wordt.
- Ook een snelle groeier is Cercidiphyllum japanica, de hartjesboom, die
een hoogte kan bereiken van maar liefst 25-35 meter.
Andere geschikte bomen:
- Acer platanoides 'Almira' (14 m), A.p. 'Columnaris' (15 m), A.p. 'Deborah' (14 m), Acer rubrum 'Tilford' (18 m), alle esdoorns.
- Alnus rhombifolia (20 m), els.
- Fraxinus excelsior 'Globosa' (9 m), F.e. 'Grift' (20 m), F. pensylvanica 'Goldie' (12 m), F.p. 'Patmore' (18 m), alle essen.
- Morus alba 'Platanifolia' (7 m), moerbeiboom.
- Zelkova serrata (12 m), groeit niet al te snel, maar is wel fraai.
Waar kan ik het beste grotere bomen voor onze nieuwe tuin aanschaffen en
welke bomen blijven blad houden in de winter?
Hoe weet ik of de aarde die op ons stukje grond is gestort, goed en
vruchtbaar is?
Het hangt er maar vanaf wat u onder een boom verstaat.
Sommige coniferen groeien ook uit tot een boom; daar kunt u
dus ook aan denken. Hetzelfde betreft bijvoorbeeld hulst.
Een echte grote opgaande boom tot wel 20 meter en die nog
groen blijft ook, is de Liquidambar styraciflua en Liquidambar
styraciflua 'Worplesdon' (amberboom).
Verder is te denken aan (en heel sterk) de schijnbeuk of
Nothofagus antartica (5 meter hoog) en Nothofagus procera en
Nothofagus obliqua (beide 7 meter hoog).
Heel fraai, maar moeilijk verkrijgbaar is Quercus turneri
pseudoturneri. Deze eik is groenblijvend, langzaam groeiend en
kan 4-5 meter hoog worden.
Bomen worden verhandeld door de stamomtrek aan te geven, bijvoorbeeld
18-20, 20-22, 22-24, 30-35 etc. De kosten stijgen met de omvang.
Voor de aanschaf van zware bomen kunt u eens informeren bij
Gebr. Van de Berk Boomkwekerijen bv, Donkerdonk 4, 5492 VJ
St.-Oedenrode, tel. 0413-472331, fax 0413-476961. Of
bij de Bomenstichting, Donkerstraat 17, 3511 KB Utrecht, tel. 030-
331328.
De herkomst van grond is altijd belangrijk. Vraag om een analyse
voordat grond gestort wordt. Een monster kunt u laten onderzoeken.
In bijna elk tuincentrum kunt u een zakje krijgen om de grond in te
doen. Na inlevering kan het tuincentrum zorgen voor analyse en
rapportage.
Ik wil een laan maken van bomen langs onze oprijlaan. De eisen voor
deze bomen zijn:
- wel hoog, niet laag en breed voor het passeren van auto's
- mooie bloei
- niet giftig voor paarden (zoals Taxus)
- niet al te duur.
Er zijn er heel veel, hier een selectie. Laatste cijfer is bloeimaand.
Esdoorn:
- Acer platanoides 'Autumn Blaze', 8-12 m, smal opgaand, geelgroen, 5
Kastanje:
- Aesculus 'Digitata', 8-20 m, bol, wit, 5
- Aesculus flava, 18-20 m, rond opgaand, geelgroen, 5
- Aesculus mutabilis 'Induta', 7-9 m, compact, geel, 5
- Aesculus octandra var. vestita, 12 m, breed kegelvormig, geel, 5
- Aesculus pavia 'Atrosanquinea', 12 m, breed uitstaand, rood, 5-6
Trompetboom:
- Catalpa bignoniodes 'Nana', 6-8 m, bolvormig, wit, 8-9
- Catalpa bungei, 15 m, breed-eirond, wit-crème, 8-9
Geelhoutboom:
- Cladastris kentukea, 12 m, rond, wit, 6
- Cladastris kentukea 'Rosea', 12 m, rond, roze, 6
- Cladastris platycarpa, 12 m, rond, wit, 6
Meidoorn:
- Crataegus laevigata 'Mutabilis', 10 m, los opgaand, wit-roze, 5
- Crataegus lavalleei 'Carrieri', 9 m, opgaand compact, wit, 5-6
Es:
- Fraxinus holotricha 'Moraine', 12 m, opgaand, wit, 5-6
- Fraxinus ornus 'Anita', 10 m, opgaand, wit, 5-6
Koelruit:
- Koelreuteria paniculata, 12 m, opgaand pyramidaal, geel, 7-8
Appel:
- Malus 'Golden Hornet', 8 m, opgaand, wit, 5-6
- Malus 'Hopa', 12 m, breed opgaand, lilarood, 6
- Malus 'Wintergold', 10 m, bolvormig, roze, 6
- Malus tschonoskii, 12 m, rond, witroze, 6
Pruim:
- Prunus maackii 'Amber Beauty', 8-12 m, kegelvormig, roze, 3-4
Wilde peer:
- Pyrus communis 'Louisa Anna', 15 m, zuilvormig, wit, 5
Gewone acacia:
- Robinia pseudoacacia 'Monophylla Fastigiata', 12-15 m, opgaand, wit, 5-6
Gewone lijsterbes:
- Sorbus aucuparia 'Fastigiata', 8-12 m, smal zuilvormig, crème,5-7
Kunnen leilinden op elke plek worden geplant of
doen ze het bijvoorbeeld het beste als ze veel zon krijgen? Ik wil er
één planten (als het kan) op een noord-westterras.
Dat kan op elke plek. De bezonning is niet van essentiële betekenis.
Belangrijker is dat - in principe - de
bodem kalkrijk is. Maar ook een minder goede bodemgrond
nemen de linden wel voor lief.
|
|
|
