|
|
|
Binnenkort gaan we bouwen op een boskavel van 2000 m2.
In verband met bodemvervuiling moet de toplaag
worden verwijderd. Er resteert dus een grote zandbak. Hoe kan ik hier nog
een grote tuin van maken? Heb je misschien ook tips voor goede boeken
over dit onderwerp?
Waar kan ik terecht voor grondonderzoek naar
gifresten?
Voor een bodemkundig onderzoek kunt u het beste contact opnemen
met het Bedrijfslaboratorium voor Grond- en Gewassenonderzoek,
postbus 115, 6860 AC Oosterbeek, tel. 026-3341841. U kunt
ook vragen of de gemeente waarin u woont, u kan informeren over
waar zij bodemgrond, die mogelijk is verontreinigd, laat onderzoeken.
Ik ben in het bezit van een tuin die een zandbodem heeft. De tuin
is gelegen in Bilthoven. Vorig jaar heb ik de bodem verbeterd door er
turfmolm, koeienmest en een biologisch kalkpreparaat aan toe te
voegen. De planten in de tuin groeien nu wonderbaarlijk goed, maar heb
ik wel juist gehandeld? Zijn er niet nog betere methoden om de bodem te
verbeteren?
Het succes van de door u uitgevoerde grondverbetering zal slechts tijdelijk
zijn. Op zandgrond zullen de turfmolm en de koemest snel verdwijnen onder
invloed van zuurstof en neerslag. Een kalkgift is altijd noodzakelijk, dus
herhalen! Een blijvende en langdurig werkende grondverbetering bereikt
u beter door het toevoegen van veel organisch materiaal: compost, bladaarde
en/of een goede tuingrond. Alles is in 50 liter zakken verkrijgbaar. Meng
deze grond met de bestaande zandgrond tot zo'n 40 - 50 cm diepte.
In de voortuin is zo hier en daar de grond zo dun en
slap als zout. Hoe kan ik daar structuur in krijgen?
Als de kleur lichtgrijs is, dan hebben we te maken met een zeer
zanderige grond. Hebben beplanting en/of gazon hieronder te leiden? Dat
hoeft niet, want ook zanderige gronden kunnen genoeg voedingsstoffen
bevatten.
Voor een gazon is het alleen maar beter dat de bovenlaag zanderig is.
Er zijn twee oplossingen als beplanting en gazon slecht groeien:
- de beplantingsvakken flink doorwerken met een laag van 10 cm GFT-compost
(voor alle zekerheid: gecomposteerd afval van groente, fruit en tuin).
Afhankelijk van de oppervlakte kunt u uitrekenen hoeveel er nodig is. Een
eventueel slecht gazon kan omgespit worden, hierna de grond opnieuw
bemesten voor nieuwe graszoden. Is het gazon wel groen, maar dun,
dan een bemesting met gedroogde koemestkorrels of een mengsel van
natrium-fosfor-kalium (NPK).
- de andere, maar intensievere manier is het afgraven van de zanderige
plekken voor het aanbrengen van verse teelaarde. De afgraafdiepte is 40 cm.
Helaas is het zo dat afgegraven grond moeilijk kwijt te raken is.
Afvoeren in een containerbijvoorbeeld is zeer kostbaar, omdat een
schoon-grond-verklaring nodig is vanwege de nieuwe milieu-eisen.
De grond rondom het huis verzakt in een snel tempo.
In het najaar wordt de tuin opgehoogd. Hoe kan verzakking
worden voorkomen? Onlangs hoorde ik iets over een
piepschuimlaag in de grond.
In principe is verzakking, zetting of inklinken van de bodem
nauwelijks te voorkomen. Een vuistregel voor ophogen is o.m.: hoog op
met dezelfde grondsoort als al aanwezig is. In veel gevallen
is de aanwezige grondsoort echter ongeschikt, omdat bijvoorbeeld
voor verharding het liefst zand wordt gebruikt in verband met een
stabiele ligging van het verhardingsmateriaal.
In de wegenbouw in het westelijke deel van Nederland wordt inderdaad
weleens als fundering piepschuim gebruikt. Dit zijn polystyreenplaten van
ten minste 10 centimeter dikte. Polystyreen is licht (in soortelijk
gewicht) en dus is de belasting op de ondergrond ook miniem. De grond zal
dus minder (snel) inklinken dan wanneer er tonnen zand over een bepaalde
oppervlakte worden uitgestort. Voor ophoging van looppaden in een tuin is
dit materiaal ook goed bruikbaar.
Mijn tuin ligt in het bos. Veel licht is er dus niet, slechts van 12 tot 3
valt er zonneschijn op. Daarbij is de bodem dus waarschijnlijk nogal zuur,
door het vele blad dat erop verteert. Is deze grond geschikt voor
aalbesstruiken, bramen, frambozen of heesters? Zo nee, wat kan ik er
dan op planten?
Aalbessen zijn niet geschikt. Frambozen en bramen zouden
nog kunnen, maar dan moet u niet te veel opbrengst verwachten. Dit
betekent dat ik u afraad om deze struiken te planten. Het zal tot
teleurstelling leiden. Op deze grond zullen bosbes en bosaardbei het goed
doen. Andere heesters die kunnen worden geplant, zijn: rododendron,
Viburnum davidii, Vinca minor en major (maagdenpalm),
Hedera (klimop), Euonymus fortunei (kardinaalsmuts),
berendruif etc. Kies natuurlijk vooral schaduwminnende planten.
Wat te doen bij een zeer vochtige bodem. Woningbouw gepleegd op
voormalige boerenakkers. Diverse planten/coniferen sterven vroegtijdig.
De gegeven informatie is wel beknopt om een duidelijk advies te kunnen
geven... Een vochtige bodem is op zich niet echt bedreigend voor planten.
Kies dan planten die een vochtig milieu eisen. Anders is het gesteld wanneer
de grondwaterstand onder het maaiveld constant (te) hoog is; in zo'n geval is
dit funest voor diep wortelende gewassen. Het eerste dat vastgesteld moet
worden, is: hoe (on)diep de grondwaterstand nu wel is. Graaf op verscheidene
plekken een gat in de tuin en meet vervolgens het grondwaterpeil ten opzichte
van het maaiveld. Indien dit minder bedraagt dan 70 centimeter, is het niet
goed voor o.a. bomen. Het komt voor dat - wanneer woningbouw op voormalige
boerenakkers heeft plaatsgevonden - het grondwaterpeil kort na de oplevering
van huizen en tuinen hoog staat. Na verloop van tijd dient het waterpeil te
zakken. Is in uw geval hiervan geen sprake, dan kan het zijn dat na het
opbrengen van zand (bouwrijp maken) de ondergrond is samengeperst en er
zich een water afsluitende laag heeft gevormd als gevolg van de druk van
de opgebrachte zandlaag. In zo'n situatie moet dwars door de zandlaag en
de oorspronkelijke
bovenlaag van het maaiveld een aantal gaten gestoken worden, zodat
het 'opgesloten' water een uitweg kan vinden via de diepere grondwaterstromen.
Vul de gemaakte gaten met grof grind of grof zand. Dit vormt een verticale
drainage. Is er een sloot dicht bij uw tuin, dan verdient het aanbeveling om
op een diepte van 60 - 70 centimeter een horizontale drainage aan te brengen.
Een onderlinge afstand van 5 - 6 meter is effectief. Breng een licht afschot
aan over de lengte van de drainagestreng. Een verval van 2 centimeter per
meter is goed. Gebruik hiervoor ribbeldrain die omwonden is met kokosvezel.
Hebben de naaste buren ook last van een hoge grondwaterstand, dan is het
raadzaam eens contact op te nemen met het polderbestuur om na te gaan wat
deze instantie aan de natte en vochtige gronden kan doen. In het uiterste
geval kan een ophoging van het gehele terrein uw tuin uit het grondwater redden.
Mijn ouders wonen ergens in Drenthe en zijn in het bezit van een aardig
grote tuin. Ze hebben alleen een probleem: in een deel van de tuin loopt
het regenwater erg moeilijk weg (niet overal dus). Dit betekent dat de
tuin - nadat het heeft geregend - geruime tijd blank blijft staan, met alle
gevolgen van dien (een hoop planten gaan dood). Volgens een tuinarchitect
uit de buurt helpt het niet om drainage-gaten te graven en dergelijke,
maar zullen ze het moeten zoeken in de diversiteit aan planten.
Dit leidt dan tot mijn vraag: kunnen jullie advies geven welke planten
een kans tot overleven hebben in deze vochtige, maar voedzame grond?
Astilbes doet het bijvoorbeeld heel aardig, net als Hosta.
Een typisch Drents probleem! In de ondergrond komt keileem voor
en dit zorgt ervoor dat de verticale ontwatering moeizaam verloopt.
Boven de ondoorlatende keileemlaag komt ook nog vaak leemachtige
grond voor, die neerslag ook niet bepaald soepeltjes doorlaat.
Toch is er wel wat aan te doen. Er kunnen een of meer sleuven
horizontaal op de natte plekken worden gegraven. Als die met
grof zand worden gevuld en afgedekt met humeuze grond, dan is het
probleem denk ik wel opgelost. Alleen de vraag is: waar kan het
horizontaal af te voeren water naar toe? De buren? Het weiland in
of naar een sloot?
Is het met een (ribbel)drainagepijp aan te sluiten op een afvoer voor
hemelwater? Als dit allemaal niet mogelijk is, dan zijn er wel planten
te bedenken, die tijdelijk natte voeten kunnen hebben, maar zeker niet
's winters. Advies is en blijft om toch het euvel op zich op te lossen.
Er zijn heel veel planten geschikt voor deze situatie:
Ajuga, zenegroen; Anchusa, ossentong; Arabis, scheefbloem; Armeria,
Engels gras; Aruncus, geitenbaard; Alchemilla, vrouwenmantel;
Arundinaria pumila, bamboe; Bergenia, schoenlapperplant; Bouteleia,
muskietengras; Brunnera, Kaukasische Vergeet Mij Niet; Cerastium,
akkerhoornbloem; Cimicifuga, zilverkaars; Cornus canadensis,
Canadese koernoelje; Cortaderia, pampasgras; Dicentra, bloedend
hartje; Digitalis, vingerhoedskruid; Dipsacus, kaardenbol; varensoorten;
Echinops, kogeldistel; Euphorbia griffithii, wolfsmelk; Filipendula,
moerasspiraea; Geum, nagelkruid; Geranium endressii, ooievaarsbek;
Heuchera, parapluplant; Hypericum, St. Janskruid; Iris in soorten;
Lamium, gevlekte dovennetel; Ligularia, kruiskruid; Lysimachia,
penningkruid; Petasites, groot hoefblad; primula's in soorten;
Rheum, sier-rabarber; Rodgersia, kijkblad; Triollius, trollenbloem;
Valeriana, valeriaan.
En er zijn er nog wel meer, hoor. Succes.
Welke gevolgen heeft een voedselarme bodem voor de planten?
Heeft de witte verkleuring van bladeren van o.a. boshyacint en akelei
hiermee te maken? De kamperfoelie verliest ook veel bladeren. De bladpunten
worden roest, verdrogen en vallen af.
Een voedselarme bodem in de tuin heeft tot gevolg dat planten
niet al te best groeien. In een laatste poging om te overleven zullen
ze veel en rijk bloeien in de hoop veel zaad te kunnen vormen.
Dat zaad is bedoeld om in betere tijden en onder betere omstandigheden weer
te kunnen groeien. In natuurgebieden is een voedselarme bodem juist
voorwaarde voor een heel gedifferentieerde flora.
Verkleuring van het blad van de boshyacint heeft meer te maken met
verdroging of een te veel aan zon. Voor de akelei en de kamperfoelie
is m.i. de voedselarme bodem wel reden van verkleuring en bladverlies.
Kamperfoelie is ook zo'n plant die het liefst in halfschaduw groeit.
Grondverbetering (nieuwe tuinaarde) en verplanten dus.
Ik heb een Viburnumtinus, welke in een pot geplant is.
Er staan er twee in dezelfde potten op nagenoeg dezelfde plaats.
Welnu, de ene is plotsklaps slap gaan hangen!!
Wat kan de oorzaak zijn, ze hebben even veel zonlicht en water etc.
Er kan schade aan de wortels zijn ontstaan door vraat van
pissebedden of door een andere parasiet. U kunt de plant uit
de pot halen en de wortels met water ontdoen van aarde. Daarna
in nieuwe tuinaarde planten. Voor de bestrijding van pissebedden:
Het duist're leven van pissebedden.
Wij hebben een nieuwbouwhuis gekocht in Tiel, in de uiterwaarden van
de Waal. Stevige kleigrond dus... Nu willen wij een tuin aan gaan leggen
met veel grind, een groot vlonderterras en een vijver. De ondergrond
van de tuin willen we bedekken met anti-worteldoek. Mijn vraag heeft
betrekking op de waterhuishouding: als het nu regent, blijven er al flinke
plassen staan in de tuin. Wordt dit niet verergerd door het
anti-worteldoek + grind, gaat de vijver niet overstromen, drijft mijn
terras niet weg... Kortom, hoe kan ik voorkomen dat mijn tuin blank komt
te staan?
Er zal heus niet meer wateroverlast ontstaan door het gebruik van
anti-worteldoek. Het probleem is de klei-ondergrond, waarin het
regenwater maar moeizaam wegzakt. Voordat het anti-worteldoek
wordt aangebracht, is het goed om een aantal sleuven in de klei te
graven en die te vullen met grof zand of grind. Maak de sleuven
zo'n 45 centimeter diep en markeer ze met wat stokken of
paaltjes. Breng de sleuven als het kan in verbinding met een sloot.
Als er een sloot is of wanneer het mogelijk is een aansluiting te
maken op een regenwaterriool, leg dan een pvc-drain aan in het
zandbed. Dit is verreweg het meest te verkiezen.
Bij het aanbrengen van de folie worden ter plaatse van de sleuven
gaten in de folie geprikt. Hierdoor zal de neerslag in het zand
terechtkomen en de tijd hebben om te verdwijnen. Uw probleem
is niets nieuws voor de Betuwe; in vroeger tijden werd drainage
aangebracht door takkenbossen in te graven.
De bodem van mijn voortuin bestaat uit zware kleigrond. Hierdoor is
onkruid heel moeilijk te verwijderen. Hoe kan ik op een (liefst
eenvoudige) manier de grond wat losser krijgen?
Zware kleigrond kan gemakkelijker bewerkt worden wanneer
er een flinke hoeveelheid zand en humus doorheen wordt
gemengd. Dit heet verschralen. Om de hoeveelheid zand te
berekenen kunt u aanhouden: een laagdikte van 20 cm. De
hoeveelheid zand berekent u dus door lengte x breedte tuin x 20
cm. De hoeveelheid humus (tuinaarde) is te stellen op 10
cm dikte.
Het beste kunt u de bewerking met een motor-tuinfrees uitvoeren.
Te huur in een tuincentrum of schakel een hovenier
in. De hoeveelheid onkruid zal misschien niet direct minder
worden, maar het verwijderen gaat een stuk eenvoudiger. Wanneer
u de grondbewerking uitvoert, wees dan voorzichtig in de buurt
van bomen om wortelbeschadiging te voorkomen.
Bamboe, wanneer en hoe te bemesten?
In principe is er geen bemesting nodig voor bamboe-achtigen. Op
een humusrijke bodem groeit bamboe het beste. Wanneer de
bladeren een wat gelige tint hebben, helpt toevoeging van compost
aan de grond goed. Voeg daaraan desnoods bloedmeel toe voor een
mooi, frisgroen blad.
Hoe kan ik zien wat voor bodem-, grondsoort mijn tuin heeft? De algemene
indeling schijnt zand - klei - veen te zijn. Hoe herken ik die?
Meestal komt tuingrond niet zo puur voor als de simpele indeling
in veen, klei en zand. Veruit in de meeste gevallen is het een
mengsel van alledrie. Zand is te herkennen aan de korrelige,
bijna grindachtige structuur en geel/bruin van kleur. Veen is meer
plantaardig en is zwart/bruin. Klei is een heel fijne fractie van
zand en lijkt in kleur op zand en is vooral vettig.
Wilt u het fijne
weten over de preciese samenstelling van uw tuingrond, haal dan
bij een tuincentrum een zakje voor grondanalyse. Naast
de samenstelling komt u dan alles te weten over meststoffen in de
grond, de pH, het humus- en afslibbaar gehalte en krijgt u
bovendien een bemestingsadvies. De kosten van zo'n analyse
bedragen ca f 10,00 - f 20,00.
Ik word 'dol' van mijn volkstuin, nog afgezien van duiven-, rupsen- en
vooral slakkenvraat. Ik heb een akelige bodem: zware klei.
Afgelopen herfst (1997) heb ik er veel paardenmest en stro doorheen gespit
om het wat luchtiger te krijgen. Na onderzoek bleek dat de grond iets te
zuur was, toen heb ik er weer landbouwkalk doorheen gespit. Maar nog
groeit er niets. Ik heb bloemkolen met een diameter van anderhalve
cm, rode kool van poppenformaat en afgestorven boontjes. Worteltjes komen
niet eens op. Alleen andijvie en rabarber doen het goed.
In de (koude) kas heb ik veel lossere grond, maar daar krijgen de druif
en perzik geel blad en groeien ook niet.
Wat zal ik nu weer eens proberen???
In plaats 'dol van' zou ik u toch graag 'dol op' uw volkstuin
willen zien. Zonder minibloemkooltjes en rode kool voor een
poppenhuis, maar wel met worteltjes die naar de andere kant
van de aardbol groeien en met druiven zo groot als biljartballen.
Zware klei hoeft niet te leiden tot een zware gemoedstoestand
en een desolate volkstuin, waar alleen maar akeligheid van te
verwachten is. Wat zal ik nu weer eens proberen, roept u
vertwijfeld uit. Blijf in ieder geval met beide benen op die
vette, zware klei staan en geef de moed niet op, is mijn eerste
advies.
Het tweede advies is: hou op met paardenmest te geven. Dat levert
alleen maar veel ammoniak op, waarvan de grond alleen maar
zuur(der) wordt. En eh, dat stro is een van de oorzaken dat op
die vette klei alles 'petit' blijft of zelfs niet wil groeien.
Klei is zo dicht van structuur dat voor de verrotting van het stro
de bacteriën de weinige zuurstof aan de klei onttrekken en
stikstof- en zwavelverbindingen van het 'verkeerde soort' ontstaan.
Planten krijgen dan allerlei gebreksziekten of houden het voor
gezien.
De derde raad is: ga vooral door met landbouwkalk te strooien. De
klei wordt hierdoor uiteindelijk kruimelig van structuur.
Bovendien zullen anorganische meststoffen (kunstmeststoffen)
beter worden vastgehouden door de klei.
Als vierde: ga de klei verschralen met zand en tuinaarde. Spit
telkens in voor- en najaar een flinke laag hiervan door de klei.
Meer en snel effectvol is dit mengen uit te voeren met een
motorfrees. Als therapie voor uw 'dol zijn' lijkt een handmatige
uitvoering beter voor uw gemoedstoestand, denk ik.
En om teleurstelling met die druif en perzik voorgoed uit de
wereld te helpen is het nodig dat u de grond in de kas eens laat
onderzoeken en een grond- en bemestingsadvies vraagt. Dat
grondonderzoek kunt u via een tuincentrum laten verrichten.
Laat nog eens van u horen of na al deze minicatastrofes dit advies
nog een maxi-euforie teweeg heeft kunnen brengen.
|
|
|
