 |
|
|
|
Aangepast zoeken
|
Wijnruit, Ruta graveolens |
|
|
|
Wijnruit of ruite is afkomstig uit Zuid-Europa
en het groeit voornamelijk van nature rondom het Middellandse-
Zeegebied.
In de oudheid was winruit bij de Romeinen bekend als een geneeskrachtig kruid.
Wijnruit is een geslacht van 60 soorten winterharde, groenblijvende heesters en
halfheesters en het wordt zo'n 100 cm hoog.
De stengels zijn aan de voet soms houtig. Wijnruit bloeit in
juli en augustus met tuilvormige, groengele bloemen. Met hun
grijsachtige, blauwgroene, dubbel geveerde en lancetvormige bladeren
en gele bloemen staan ze bijna overal mooi.
Ruta graveolens verspreidt een vrij sterke geur. Wijnruit houdt van een arme,
goed gedraineerde grond in de volle zon. De plant kan zeer goed
tegen hitte en droogte.
De bloeiwijze van het wijnruit is merkwaardig. Als eerste
verschijnt een bloemetje aan het uiteinde van een soort spil,
een centraal staande bloemstengel. Daaromheen vormen zich
andere bloemstengels met ook weer aan het uiteinde gele bloemetjes.
Het uitzonderlijk is, dat de bloem aan het uiteinde van de centrale spil
vijf bloemkroonblaadjes bezit en alle andere bloemetjes, die zich
daaromheen ontwikkelen, hebben er maar vier.
De planten hebben veel ruimte nodig, waarbij een onderlinge
afstand van 30 x 40 cm minimaal is. Gedurende de winter moet
wijnruit worden aangeheuveld door een hoopje aarde van ongeveer 10 cm
aan de voet van de plant. Tijdens erge (vries)kou is het aan te raden
de plant af te dekken met een laag humus, schors of compost van circa
5 cm of met een jutezak.
Wijnruitstruiken kunnen op den duur wild en warrig worden.
Fatsoeneer de struik dan door hem in het voorjaar terug te snoeien
tot 10 tot 20 cm boven de grond, zodat hij fris en mooi bossig
weer terugkomt.
Keukenkruid
De soort die in het algemeen gekweekt wordt, werd in het verleden
veel als keukenkruid gebruikt. De blaadjes kunnen worden fijngehakt en
spaarzaam aan salades, sauzen en kaas- en eigerechten worden toegevoegd
om de gerechten een kruidige, ietwat zure smaak te geven.
Het kruid werkt tegen hoge bloeddruk, hoofd- en kiespijn, versterkt
de botten en helpt ook goed tegen reumatische pijnen. Uitwendig kan
wijnruit worden toegepast bij huidziekten en verstuikingen. Vroeger werd
het ook gebruikt om heksen en andere plagen mee te verjagen.
Zwangere vrouwen mogen zeker geen wijnruit gebruiken; het kan
leiden tot een miskraam. De plant is een weinig giftig en bij overmatig
gebruik is wijnruit schadelijk voor het centrale zenuwstelsel.
Maar let wel, de tijdens de bloei geplukte bladeren hebben een bittere geur
en zijn dan veel giftiger. Wijnruit wordt nauwelijks meer voorgeschreven.
Voor de kwalen die dit kruid kan genezen, zijn er betere middelen. Tegenwoordig
wordt wijnruit voornamelijk gekweekt als sierplant voor in de border.
Huidirritatie
Sommige mensen zijn allergisch voor wijnruit. Omdat de plant
fototoxisch is, kan er tijdens warm en zonnig weer door
aanraking van de bladeren huidirritatie ontstaan. Vooral
het plantensap van wijnruit werkt onder invloed van de
ultraviolette zonnestralen irriterend op de huid. Bent u gevoelig
voor de plant, pas dan bij het wieden goed op of doe dit karweitje
tijdens bewolkte dagen.
Vermeerderen
Zaaien is mogelijk, maar kost veel geduld. Het kiemresultaat van
het zaaisel is vaak wisselend. Overigens, een eenmaal geplante
wijnruit, die zich goed op zijn plaats voelt, zaait zichzelf uit.
Zaai ze in het voorjaar in humusrijke grond, waarmee ze ook
lichtjes moeten worden afgedekt. De ideale kiemtemperatuur
bedraagt 20 °C. Let op met water geven, want de jonge kiemplantjes
zijn gevoelig voor stengelrot. Zet de jonge plantjes eind mei uit
op een onderlinge afstand van 30 tot 30 cm. Ook kan de plant worden
vermeerderd door te delen of door te stekken.
Ziekten en plagen
Wijnruit kan nog weleens worden geplaagd door witte vlieg. Op het
eerste gezicht zie je ze niet, maar door de plant aan te raken
vliegen ze direct op. Ze veroorzaken heel wat zuigschade, waardoor
bladeren geel worden en verdorren. Vooral door warm droog weer
ontwikkelt witte vlieg zich vrij snel. Witte vlieg
produceert grote hoeveelheden kleverige afscheiding, de zogenaamde
honingdauw, waarop zich zwarte roetdauwschimmel ontwikkelt. Er ontstaat
dan een kleverige roetlaag, die de bladeren volledig kan bedekken.
Witte vlieg is goed te bestrijden met Confidor, Plantschoon of Spruzit.
Soorten
Ruta graveolens is het hierboven beschreven keukenkruid.
Ruta patavina is een zodenvormende plant, die in de siertuin
als bodembedekker en als rotsplant kan worden gebruikt en wordt
ongeveer 30 cm hoog. De plant heeft spatelvormige blaadjes, die
bijna niet geuren, en bloeit met gele bloemen.
Ruta chalepensis (franjewijnruit). Deze soort is goed
herkenbaar aan de franjeachtige randen van de kroonbladen. Is
net als de gewone wijnruit in het hele Middellandse-Zeegebied te
vinden.
|
|
|
Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag
daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze
dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming. |
|
