NEERLANDs Tuin - gaspeldoorn, Ulex europaeus

In de Ierse Wicklow Mountains en de omgeving van Glendalough is het schouwspel van de gaspeldoorn imponerend. Hoewel klavertje drie daar het nationale symbool is, zou de gaspeldoorn het ook best kunnen zijn. In Nederland is de Europeese gaspeldoorn nog in het wild te vinden in Drente en Oost-Brabant. In Ierland bloeit de daar groeiende soort gaspeldoorn Ulex gallii van juni tot september. De soort is inheems langs de Atlantische westkust en bestrijkt de westelijke flank van Europa: Schotland, Ierland, Bretagne en Noord-Spanje. Deze struik wordt ongeveer 1 meter hoog.
De in Nederland voorkomende soort is Ulex europaeus. Deze gaspeldoorn wordt tot tweeëneenhalve meter hoog en komt in grote delen van West-Europa en Noord-Afrika voor.

Een gaspeldoorn bloeit met grote gele, zwaar zoetig, geurende bloemen

Beide soorten groeien op zandige, zure of neutrale grond. In Nederland zie je gaspeldoorn op heidevelden of als zoom- of randvegetatie.

Niet winterhard
Beide soorten zijn groenblijvend maar niet geheel winterhard. Langs de Atlantische kust, daar waar de vegetatie door de warme golfstroom wordt beïnvloed, bevriest gaspeldoorn zelden. In ons klimaat bevriezen in een strenge winter de bovengrondse delen van gaspeldoorn. In het voorjaar loopt de struik vanaf de voet weer uit. De bloei is in de maanden april tot en met juni en soms nog even in de herfst. De gaspeldoorn is een lastig te houden struik. Niet alleen omdat hij 's winters kan bevriezen, maar ook omdat de grond lichtzuur tot neutraal moet zijn, wil de gaspeldoorn goed groeien. Plant hem op een plaats in de volle zon.

Stekels en doorns
Een gaspeldoorn heeft geen bladeren (behalve aan de kiemplant). Die zijn gereduceerd tot schubben of kleine doorns.

Lange stekels

Deze kleine doorns zitten in kransen rondom de knopen van de stengel. Uit de knoop zelf groeit een 1 tot 3 centimeter lange stekel of priem. Het is daarom geen pretje om in aanraking te komen met een gaspeldoorn. Een akelige kant van deze overigens fantastisch bloeiende struik. Wie veel last heeft van 'vreemde' katten of honden, zou eens kunnen denken over een heg van gaspeldoorns.
Behalve de nadelige kanten van gaspeldoorn moet worden gezegd, dat hij een betere bloei heeft dan de gewone brem (Sarothamnus). Bovendien kan eem bevroren gaspeldoorn boven de grond worden afgeknipt. Dat kan niet bij met een brem, die loopt dan zelden meer uit.

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.