NEERLANDs Tuin - Camellia, camelia

Camellia staat al heel lang in de belangstelling. In China, waar de meeste soorten van nature groeien, worden nog steeds soorten van het geslacht ontdekt. Inmiddels zijn er meer dan 300 soorten bekend, waarvan maar enkele een rol in de cultuur spelen. Van de belangrijkste soort Camellia japonica zijn honderden variëteiten en nakomelingen in cultuur.

Een camelia heeft een roosachtige bloem

De Nederlandse naam voor Camellia is camelia. Afgeleid van de belangrijkste soort Camellia japonica wordt ook wel 'Japanse roos' gebruikt. De camelia is groenblijvend. Camelia's groeien van nature in het midden en het zuiden van China, grote delen van Japan, Indochina en het oosten van Azië en Vietnam. Vooral in België is de cultuur van camelia's belangrijk naast die van de azalea en de rododendron. Voor de tuin zijn alleen de struikvormen van betekenis. Onder camelia zijn namelijk ook tal van boomvormers bekend. Veel soorten camelia hebben helemaal geen fraaie bloem; ze hebben wel een fraaie schors, mooi blad of imposante habitus. Camelia's bloeien altijd rood, roze of wit, afgezien van een enkele soort, die geel of bronsgeel bloeit. Van Camellia sinensis worden de bladen gedroogd om thee van te trekken. Een andere soort, (Camellia oleifera), is belangrijk vanwege de olie, die uit de zaden wordt geperst. De olie is een bestanddeel van kosmeticaproducten of kan in de keuken worden gebruikt.

Grond
Een camelia groeit op licht zure grond op een plaats in de halfschaduw. De grond moet veel humus bevatten en goed water doorlatend zijn. Op gronden met een stagnerende waterafvoer kan gemakkelijk een schimmelziekte toeslaan, die een einde aan een camelia maakt. Desondanks moet de grond voldoende vocht kunnen vasthouden. Het is essentieel voor goed groeiende camelia's. Besproei een camelia zo mogelijk altijd met regenwater. Regenwater is in het algemeen minder hard (dH) dan leidingwater. Graaf in de grond ook enkele roestige spijkers in. De struik is een liefhebber van ijzeroplossingen. Strooi halverwege de zomer een kaliumrijke meststof en besproei de grond na het uitstrooien ervan.

Snoeien
Een camelia mag alleen nà de bloei (voorjaar) in model worden geknipt.

Een camelia bloeit uitsluitend met rode, roze of witte bloem

Het verwijderen van de scheuten mag alleen worden uitgevoerd om de struik te verjongen. Soms groeien er stakerige scheuten binnen de struik. Verwijder die zo laag mogelijk aan de basis. Sommige cultuurvariëteiten vormen sports als gevolg van aanwezig materiaal in de genen. Deze sports hebben of een iets andere bloemkleur of bloemvorm. Verwijder deze scheuten, maar laat de scheuten met de originele bloemvorm en kleur ongemoeid.

Winterhard
De meeste camelia's die in cultuur zijn, zijn voldoende winterhard. Desondanks moeten een paar voorwaarden in acht worden genomen. Voorkom, dat een camelia tegen een muur op het zuiden staat. Vooral in de lente met nachtvorst kunnen de knoppen dan bevriezen met als resultaat geen bloei. Struiken die in de zomer in pot worden gehoude, moeten in het najaar binnengehaald worden en overwinteren bij minimaal 4 - 7° C. Gedurende de herfst matig water geven en in de winter één keer per maand een beetje. In de lente de hoeveelheid water, die wordt gegeven, weer langzaam opvoeren.

Vermeerderen
Een camelia kan worden gestekt, afgelegd of geënt. Stekken kan vanaf het vroege voorjaar tot aan het begin van de herfst. Neem kopstekken en plant die in een voedzame, licht zure potgrond. De beste resultaten worden verkregen in een kas of onverwarmde bak. Najaarsstek wordt gemaakt van tien centimeter lange, verhoute stengels. Plant deze stekken in verwarmde grond in een kas of verwarmde bak. In de zomer kunnen scheuten worden afgelegd.

De beste variëteiten van Camellia japonica

Variëteit	Bloemkleur	Bijzonderheden
'Adolphe Audusson'	donkerrood	Halfdubbelbloemig
'Alba Plena'	wit	Dubbelbloemig. Grote bloem.
'Berenice Perfection'	mauvepaars	Half gevuldbloemig
'Betty Sheffield Pink'	roze met witte vlekken	Gevuldbloemig. Kroonbladen gegolfd.
'Bienville'	wit	Gevuldbloemig.
'Bokuhan'	rood	Enkelbloemig. Miniatuurvorm. In hart van de bloem vergroeide, witte meeldraden.
'Chandleri'	felrood	Gevuldbloemig.
'Chandleri Elegans'	roze	Dubbelbloemig.
'Desire'	witroze	Gevuldbloemig.
'Jupiter'	rood	Enkelbloemig. In hart gele meeldraden.
'Lavinia Maggi'	lichtroze	Dubbelbloemig. Bloem heeft rode vlekken.
'Mrs. Bell'	wit	Gevuldbloemig.
'Pink Gold'	roze	Enkelbloemig. In hart gele meeldraden.
'Yours Truly'	roze	Dubbelbloemig. Randen onregelmatig wit.

De beste variëteiten van Camellia reticulata

Variëteit	Bloemkleur	Bijzonderheden
'Blossom Time'	mauveroze	Half gevuld.
'Captain Rawes'	karmozijnrood	Half gevuld. Grote bloem.
'Ellie's Girl'	dieproze	Gevuldbloemig. Grote bloem.
'Lila Naff'	teerroze	Enkelbloemig.
'Lovely Lady'	zachtroze	Gevuldbloemig.
'Rhonda Kerry'	dieprozerood	Gevuldbloemig.
'Ted Craig'	dieprood	Gevuldbloemig.

De beste variëteiten van Camellia-hybride

Variëteit	Bloemkleur	Bijzonderheden
'Betty Ridley'	bleekroze	Half gevuld.
'Brian'	rozerood	Half gevuldbloemig. Grote bloem.
'California Sunset'	dieproze	Enkelbloemig.
'Dick Goodson'	dieproze	Half gevuldbloemig.
'Dr. Louis Polizii'	roze	Enkelbloemig.
'El Dorado'	bleekroze	Gevuldbloemig.
'Francie L.'	rozerood	Gevuldbloemig. Met opvallende meeldraden.
'Gay Baby'	roze	Enkelbloemig.
'Howard Asper'	rood	Half gevuld. Gegolfde bloembladen.
'Lasca Beauty'	magentaroze	Half gevuld.
'Nicky Crisp'	magentaroze	Enkelbloemig. Opvallende meeldraden.
'Tom Knudson'	bleekrood	Gevuldbloemig.
'Valentine Day'	bleekroze	Dubbelbloemig.

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.