 |
|
|
|
Aangepast zoeken
|
Als 't tijd wordt om op te schonen: snoeien van struiken en heesters |
|
|
|
Enige kennis van welke struik of heester in de tuin groeit is wel noodzakelijk om op
de juiste wijze te snoeien. Doorgaans wordt bij de snoei onderscheid gemaakt tussen
vormsnoei en verjongingssnoei. Het gehele jaar door moet worden gelet op
beschadigd en dood hout, eventueel zieke scheuten, scheuten die in een ongewenste richting
groeien of overlast geven en de bij sommige struiken voorkomende wortelopslag. De hiervoor
genoemde onregelmatigheden mogen op elk moment worden verwijderd.
Primair is het van belang om altijd te streven naar een evenwichtige, gelijkmatige ontwikkeling
van de struik. Dit mag nooit ten koste gaan van de natuurlijke groeiwijze.
Er kan gesnoeid worden in het najaar en gedurende de winter, maar soms ook is snoeien direct na
het uitgebloeid zijn van de struik noodzakelijk. Snoeien van heesters verlengt de levensduur,
bevordert de gezondheid èn vooral de bloeirijkheid.
Vorm snoeien
Vormsnoei heeft te maken met het in evenwicht brengen van de struik op een zodanige wijze
dat deze een esthetisch verantwoorde en open vorm krijgt. Door vormsnoei wordt de sierlijke
vorm van de struik benadrukt. Deze wijze van snoeien wordt vooral toegepast op
groenblijvende struiken. Bij deze struiken wordt vooral gestreefd naar symmetrie
van de opbouw van de bovengrondse delen en om een zekere bolvorm te maken en te behouden.
Omdat een groenblijvende struik in het algemeen langzaam groeit, is het zaak het vormen
vooral geleidelijk te doen. Spreid de snoei over verscheidene jaren en pas alleen zogenaamde
correctiesnoei toe.
Alle bladverliezende heesters hebben veel vaker een vormsnoeibeurt nodig. Het snoeien
van dit type heester vereist meer kennis van de struik. Die kennis kan echter door eigen
waarneming worden opgedaan.
Allereerst is het nodig te weten of de struik op éénjarig hout of
op meerjarig hout bloeit.
Voorbeelden van struiken die bloeien op eenjarig hout, zijn onder andere:
Hydrangea arborescens (Amerikaanse hortensia), Buddleja (vlinderstruik),
Kerria (ranonkelstruik. Op twee- of meerjarig hout bloeien: Philadelphus
boerenjasmijn, Deutzia, Ribes, Forsythia. Bloeien op eenjarig hout
zegt eigenlijk al genoeg: er moet voor worden gezorgd, dat ieder jaar nieuwe scheuten
worden gevormd. Ieder najaar, wanneer de blaadjes van de struiken zijn afgevallen,
wordt een groot deel van de scheuten bij de grond af weggesnoeid. Vanaf het voorjaar
ontwikkelen zich nieuwe scheuten, die zullen bloeien. Een voorkeur is
om heesters, die op eenjarig hout bloeien, direct ná de bloei
te snoeien. Een goed voorbeeld hiervan is Buddleja. Het voordeel van direct snoeien
na de bloei is dat er in de zomer direct nieuwe scheuten worden gevormd. De bloemknoppen
kunnen al aangelegd worden gedurende de resterende groeitijd van het seizoen. In het
voorjaar leidt dit zonder meer tot een betere en vollere bloei van de struik.
Heesters die op tweejarig hout bloeien moeten ook ieder jaar (bij)gesnoeid worden.
Snoeien moet dan gebeuren om nieuwe scheuten tot ontwikkeling te laten komen. De oudere
scheuten, waarop het komende jaar bloei is te verwachten, worden hooguit wat uitgedund om
toetreding van zonlicht mogelijk te maken. Aan dit type struik zijn altijd
één- en overjarige stengels aanwezig. Snoeien vindt dus plaats om de struik telkens
te verjongen.
Basisprincipes
Voor het snoeien van heesters is in de eerste plaats geëigend tuingereedschap
nodig: een scherpe snoeischaar en/of een takkenschaar en soms een korte boomzaag.
Scherp gereedschap voorkomt onnodige wonden aan de struik, waardoor er ook minder aanleiding
ontstaat voor ziekten.
Stand knoppen
Gebruik uw ogen door te kijken. Aan elke stengel zitten knoppen. In de knop is
primair in aanleg een nieuwe scheut aanwezig.
Deze knoppen liggen meestal plat op of aan de stengel. Bij verkeerd snoeien wordt het
tegengestelde bereikt van wat noodzakelijk is, namelijk de nieuwe scheut groeit naar binnen
of in het hart van de struik in plaats van naar buiten. Op de afbeelding is de snoeisnede
aangegeven boven een naar buiten staande knop. Dit is de juiste plaats.
Snoeien op een buitenoog kan dus de vorm van een struik beïnvloeden.
Het effect van snoeien op een buitenoog is pas het volgende groeiseizoen te zien. Een jonge,
nieuwe scheut is te voorschijn gekomen uit het slapende oog dat nog in de herfst of winter
aanwezig was. Hoe meer gesnoeid wordt nabij de hoofdscheut, des te meer invloed is er op het
'jong' zijn van een struik. Snoeien op het juiste (buiten)oog en met het juiste oog
is bepalend voor het aanzien van een struik!
Verwijder altijd naar binnen groeiende stengels en scheuten
Naar binnen groeiende stengels zorgen er niet alleen voor dat de struik een warrige en rommelige
aanblik biedt; het is ook nadelig voor de bloeirijkheid, de luchtcirculatie en lichttoetreding.
Het hart van een heester moet in principe open zijn. Kruisende scheuten kunnen langs
elkaar schuren en verwondingen aanrichten. Gevolg: gevoeligheid voor ziekten wordt groot. Verwijder
altijd zulke scheuten. Wacht niet te lang met het wegnemen van 'verkeerd' groeiende scheuten.
Dikke takken geven grote wonden. Op de afbeelding is in rood aangegeven waar naar binnen
groeiende stengels worden weggesnoeid.
Verjongingssnoei
Verjongingssnoei wordt toegepast op alle heesters en struiken.
Ondanks regelmatige snoei komt het voor dat stengels verhouten. Het gevolg hiervan is dat er
minder zijscheuten worden gevormd en de struik minder gaat bloeien. Ook verschijnselen als
vorming van minder en kleiner blad kan hiervan het gevolg zijn.
Daarom is het noodzakelijk om bij snoeiwerkzaamheden altijd te kijken of er verjongd moet
worden. In zulke gevallen is een takkenschaar of kleine boomzaag een onontbeerlijk instrument.
Bij heesters waar aan de basis veel scheuten staan te dringen, is het ook nodig om in te
grijpen. Licht- en zonlichttoetreding zijn absolute voorwaarden voor een goede ontwikkeling van
een heester.
Snoei zodanig dat de stengels op afstand van elkaar komen te staan. Behoud de hoofdvorm van de
heester ten allen tijde. Op de afbeelding linksboven is te zien waar door snoeien ingegrepen moet worden.
Na de snoei zal het resultaat een open heester zijn die weer een aantal jaren mee kan.
Houd bij verjongingssnoei zoveel mogelijk jonge scheuten aan.
Hebt u te maken met een wel erg uit de kluiten gewassen struik, dan is het raadzaam deze eens
volledig terug te snoeien. Bijvoorbeeld een sering en een amandelbloesemboompje willen nog wel
eens lange tijd ongesnoeid worden gelaten. Aan de toppen is dan meer loof te zien dan op de
lagere stengeldelen.
Zaag op 30 cm boven de grond de stengels af. Het volgende groeiseizoen komen er talloze
nieuwe scheuten te voorschijn op de afgezaagde stengels. Hierna is het een kwestie van
de nieuwe scheuten selecteren, die mogen doorgroeien.
Lijst met heesters en
struiken met hun specifieke snoeiwijze.
De andere afleveringen:
|
|
|
Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag
daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze
dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming. |
|
