NEERLANDs Tuin - Lilium, lelie

In de Middeleeuwen was de lelie het symbool van vrede. Lelies komen in die tijd dan ook veel voor op vaandels. Witte lelies zijn het symbool voor onschuld en reinheid.

Lilium hybr. 'Donau'.

De witte madonnalelie wordt veel als versiering gebruikt op altaren voor de maagd Maria. Niet in de laatste plaats is de lelie zinnebeeld van de dood. Lelies vormen een mooie klokvormige bloem uit een geschubde bol. Dit bolgewas kan lang vaststaan op dezelfde plaats in de tuin.

Botanische bijzonderheden van de leliebol
De leliebol is een naakte bol.

Lilium hybr. 'Le Rève'.

Er zijn onnoemlijk veel variëteiten door kruising ontstaan. Daarom ook mag een leliebol nooit te lang boven de aarde staan. Een leliebol heeft over elkaar liggende schubben. Het is een geschubde bol. De schubben bestaan uit vlezige bladdelen. Dit in tegenstelling tot de bol van een ui, die uit vlezige, om elkaar heen vallende rokken bestaat. Bovendien maken maken echte bollen wortels vanuit de basis van de bol. Lelies maken ook wortels aan het stengeldeel boven de bol, voor zover die in de grond zit. De lelie verlangt een goed humeuze en doorlatende grond. Leliebollen worden geplant

Lilium hybr. 'Dazzle'.

op een diepte van tien tot vijftien centimeter.

Leliebollen houden van een koele voet en een warm hoofd. Belangrijk is te weten of de te planten lelie vóór de winter loof maakt of erna. Lelies die loof maken voor de winter, worden in augustus - september geplant. Lelies die nà de winter loof maken, worden later in de herfst geplant of vroeg in het voorjaar. Dek deze laatste categorie leliebollen na het planten altijd af tegen vorst.

Geslachtelijk of ongeslachtelijk vermenigvuldigen
De lelie kan geslachtelijk en ongeslachtelijk worden vermenigvuldigd.

Lilium hybr. 'Mona Lisa'.

Door (kruis)bestuiving van de bloem, waardoor zaden worden gevormd, komt geslachtelijke voortplanting tot stand. Deze methode is vooral belangrijk om nieuwe variëteiten te winnen. Is er eenmaal een variëteit ontstaan, dan kan tot ongeslachtelijke vermenigvuldiging worden overgegaan. Het zaaien van de lelie kan buiten in maart - april en in de kas vanaf januari - februari.

Lilium hybr. 'Minstreel'.

Zaden worden met circa één centimeter grond afgedekt.

In een kas moet de grondtemperatuur 22 °C. bedragen. Wanneer eenmaal de kiemen zijn opgekomen, kunnen die worden verspeend en na afharden (temperatuur verlagen) in mei buiten worden uitgeplant.
Bij ongeslachtelijke vermenigvuldiging worden broedbolletjes gebruikt of worden bolschubben gestekt. Broedbolletjes ontstaan in de oksels van de boven en/of ondergrondse bladen (kralen) of in de oksels van de bolschubben (klisterbolletjes). Vermenigvuldiging met bolschubben kan alleen in een kas gebeuren bij een hoge temperatuur in het stekmedium.

Hybriden
Het geslacht lelie (Lilium) telt ongeveer honderd soorten.

Lilium hybr. 'Akita'.

De meeste zijn inheems in Noord-Amerika, delen van China en Europees Azië. Kwekers in binnen- en buitenland hebben zich toegelegd op de cultuur van de lelie. Vooral in Amerika zijn veel nieuwe hybriden en variëteiten tot stand gebracht. Stand van de bloem, kleur en aard van de meeldraden spelen een rol bij hybrisatie. Het ontwikkelen van nieuwe kleuren is lucratief, vooral om de afzet van gesneden lelies te bevorderen.

Lilium hybr. 'Loreto'.

Binnen het sortiment hybriden worden onderscheiden: Amerikaanse hybriden (hiervan hebben de bloemen kenmerken van de Turkse lelie (Lilium martagon), Longiflorum-hybriden (met kenmerken van Lilium longiflorum), Aziatische hybriden (waarvan het merendeel voor potplanten en de snijbloemencultuur geschikt is), Martagon-hybriden (met bloemen, die lijken op de Turkse lelie, maar het zijn nakomelingen van Lilium martagon en Lilium hansonii) en Aurelia-hybriden (met trompetvormige bloemen, de meeste hiervan geuren sterk) en ten slotte de Oosterse hybriden (allemaal nakomelingen van lelies uit het oosten van Azië). Binnen deze groepen wordt onderscheid gemaakt in de stand van de bloem ten opzichte van de stengel. Zo zijn er met opstaande, zijwaarts gerichte en hangende bloemen, trompetvormige, schaalvormige, teruggeslagen en stervormige bloemen te onderscheiden.

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.