NEERLANDs Tuin - Hosta, hartlelie

Hosta's zijn er te kust en te keur. Van de veertig soorten uit dit geslacht worden er hier maar een paar gebruikt. Naast de vele soorten zijn er dito variëteiten en hybriden: er zijn er met gele, goudgele, witte, roomwitte randen, grote en kleine bladen, groene bladen en bladen met een blauwzweem.

Binnen het Hosta-sortiment kan iedereen wel een plant naar zijn of haar smaak vinden. De plant groeit in de volle grond en in pot, in tuin en op balkon.

Hosta (hartlelie) is een populaire plant. Het decoratieve blad spreekt mensen aan, ondanks dat slakkenvraat het plezier behoorlijk kan verzieken. Hosta komt uit China en Japan (Honshu). Ze zijn volkomen winterhard in het Westeuropese klimaat. Hoewel de plant het liefst in de schaduw groeit, zijn situaties tot volle zon aan toe volkomen acceptabel voor de plant. Hosta behoort tot de grote familie van de lelieachtigen (Liliaceae). De oude naam was Funkia (K. Sprengel (1766 - 1833). In de reeks foto's hieronder is een aantal hartlelies te bewonderen. De reeks laat (beperkt) de verscheidenheid zien. Er zijn meer dan vierhonderd variëteiten bekend. Aan het eind is een lijst met de meest gangbare soorten en variëteiten opgenomen.

Grond
Hosta groeit goed in vrijwel iedere goed doorlatende grond. Breng ieder jaar wat verteerde stalmest of compost of beendermeel of gedroogde koekorrelmest bij de plant aan. Als de temperatuur goed genoeg is, verschijnen langgerekte stengels met bloemen. Hosta-bloemen zijn niet echt bijzonder; je neemt ze voor het blad. De bloemkleur varieert van flets paars, iets roze, diepblauw of wit. Van sommige soorten/variëteiten geuren de bloemen licht zoetig. Zowel blad als bloem wordt gebruikt in de bloemsierkunst.
Hosta kan worden vermeerderd door de pol aan het begin van het voorjaar in stukken te delen. Hosta heeft vlezige wortelstokken.

Combineren
Omdat Hosta een polvormige groeiwijze heeft, zijn ze te gebruiken als solitair. Maar aangeplant als grote groep komen ze verreweg het mooiste tot hun recht. De plant kan onder struiken en bomen groeien als er maar voldoende licht op de plant kan vallen. Sommige soorten kunnen zelfs in de volle zon goed groeien. Een indicatie daarvoor is de dikte van het blad: hoe dikker het blad, des te beter kan de plant tegen zon. Soorten van Hosta sieboldiana en Hosta tokudama kunnen beter niet onder bomen en struiken worden geplant. Deze soorten met gerimpeld blad verdragen geen gevallen blad op hun bladen, omdat ze anders verrotten.
Hosta in een halfschaduwrijke situatie is uitstekend te combineren met onder andere: Astilbe, varens, pioen, Salomonszegel, elfenbloem, Rodgersia, geitenbaard en gebroken hartje.
In een zonrijke situatie is een combinatie mogelijk met onder andere: blauwe distel, palmlelie, vuurwerkplant, pimpernel, Ligularia, Zeeuws knoopje en daglelie.

Meer over Hosta weten?
In Nederland bestaat een hostavereniging: secretariaat Molenweg 45, 1619 EV Andijk of Hosta Vereniging. Een interessante Hosta-sortimentstuin vindt u in Diepenheim.

Slakken

Een echt afdoend middel tegen slakkenvraat is er niet. Er zijn redelijke resultaten te bereiken met strooimiddelen zoals Slakvrij (Ecostyle), Slakkendood (Asef) of AA Slak-ex-plus. Naaktslakken zijn te bestrijden met nematoden (Brimex). Wie natuurvriendelijk te werk wil gaan, zal iedere dag slakken moeten rapen. Natuurlijke vijanden van de slak zijn de egel, spitsmuis, merels en lijsters en de mol. De dikbladige hybriden zoals 'Halycon', 'Sum and Substance' en variëteiten van Hosta sieboldiana zijn redelijk resistent tegen slakkenvraat.

Soorten hosta's

Botanische naam	Hoogte (cm)	Bijzonderheden
albomarginata 'Royal Standard'	60	Groen blad. Bloem geurend.
albomarginatum	30-40	Decoratief blad.
clausa	40	Woekert. Bloemen gaan niet open.
decorata	60	Groen blad met witte rand.
elata	80	Met groot, groen blad.
fluctuans	50	Zacht groen blad met roomwitte rand
fortunei	50	Decoratief blad.
fortunei 'Albopicta'	75 - 90	Bleekgroen blad met witte vlekken.
fortunei 'Aurea'	50	Met bont decoratief blad.
fortunei 'Aureomaculata''	70	Donkergroen blad, goudgele rand, decoratief.
fortunei 'Aureomarginata'	60	Goudkleurige rand. Vochtminnnend.
fortunei 'Francee'	100	Groen blad met witte randen.
fortunei 'Gold Standard'	75	Goudgeel blad met onregelmatig groene randen.
fortunei 'Honeybells'	90	Grote groene bladen. Vochtminnend.
fortunei 'Hyacinthina'	60	Decoratief grijsgroen blad.
fortunei 'Hyacintha Glauca'	60	Vochtminnend.
fortunei 'Obscura'	75	Donkergroen blad.
hybride 'Big Daddy'	100	Blauwgroen, gebobbeld blad.
hybride 'Birchwood Parky's Gold	45	Zeer groot blad, geel, later goudgeel.
hybride 'Blue Angel'	100	Blauwgroen blad.
hybride 'Blue Cadet'	20-25	Smal blauwgrijs blad.
hybride 'Blue Impression'	80	Blauwachtig blad.
hybride 'Eric Smith'	40	Blauwgroen, rond blad.
hybride 'Gold Edger'	30	Rond, geelgroen blad.
hybride 'Golden Tiara'	50	Goudbont blad.
hybride 'Hadspen Blue'	35	Blad is diepgrijs. Nerven verdiept.
hybride 'Halcyon'	45	Gaafrandig blad. Kleinblijvend.
hybride 'Haydon Sunset'	50	Goudkleurig met groen blad.
hybride 'Krossa Regal'	125	Omhoog gericht, blauwgrijs blad.
hybride 'Mentor Gold'	50	Groen lancetvormig blad met eerst gele later een witte rand.
hybride 'Midas Touch'	75	Bobbelig blad, gele herfstkleur. Bloem lelijk.
hybride 'Moody Blues'	75	Blauwgrijs blad.
hybride 'Sum and Substance'	90	Lichtgroen blad, wordt groot.
hybride 'Wide Brim'	60-80	Blauw blad met crème.
lancifolia	60	Glanzend donkergroen blad. Decoratief.
montana 'Aureomarginata'	45	Smaragdgroen blad met goudgele rand.
nakaiana	40	Kleinblijvend.
plantaginea 'Grandiflora'	60	Groen blad. Bloem geurt.
plantaginea var. elegans	75	Blauwgrijs, diep generfd blad.
rectifolia	80	Smal, groen blad.
rectifolia 'Chionea'	50	Opgericht blad, geelwit gerand.
sieboldiana	60	Hartvormig, decoratief blad.
sieboldiana 'Aureomarginata Frances Williams'	60	Groot blad met gele rand.
sieboldiana 'Elegans'	50	Decoratief, hartvormig blad.
sieboldiana 'Frances Williams'	60	Blauw berijpt blad met gele rand.
sieboldiana 'Snowden'	90	Grijsbladig. Opgaande groei.
sieboldii 'Alba'	60	Klein, groen blad.
tardifolia	40	Smal, klein, groen blad.
tokudama	45	Blauwgroen blad. Groeit langzaam.
tokudama 'Aureonebulosa'	45	Blad groen met gele spikkels.
tokudama 'Flavocircinalis'	45	Blad hartvormig met gele rand.
undulata	50-60	Gegolfd blad. Witgele rand.
undulata 'Albomarginata'	100	Gegolfd blad. Witte rand.
undulata 'Medio Variegata'	60	Vochtminnend.
undulata 'Univittata'	60	Glanzend groene bladen met witte vlek in het midden. Vochtminnend.
ventricosa	100	Groen blad.
ventricosa 'Minor'	25	Laagst blijvende soort. Rijk bloeiend.

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.