NEERLANDs Tuin

Uw overgrootmoeder of grootmoeder had hem waarschijnlijk, een Clivia. Een ouderwetse plant die vooral in bloei komt als er weinig zorg aan wordt besteed. Tegenwoordig zou het een uitstekende plant zijn om vooral bij tweeverdieners een plaatsje in de kamer, op het terras of balkon te krijgen. De plant bloeit van midden winter tot vroeg in de zomer.

Clivia heeft donkergroen lintvormig en leerachtig blad. (kas in Konopiste)

Regelmaat in een jaarlijkse bloei is er echter niet in te ontdekken. Soms slaat de plant één of meer jaren over om vervolgens weer in bloei te komen.

Clivia behoort tot de Amaryllidaceae. De plant is onder meer verwant aan de Hippeastrum en Amaryllus. In 1828 is de plant vernoemd naar Lady Charlotte Florentina Clive. De Lady, hertoging van Northhumberland, was een kleindochter van Robert Clive, grondlegger van het Engelse gezag in India. Op haar landgoed Almwick kwamen de eerste uit Afrika ingevoerde Clivia's in bloei. Het zou daarbij gaan om Clivia nobilis. De meeste Clivia's van nu zijn voornamelijk nakomelingen van Clivia miniata. Clivia kent nog andere soorten: Clivia caulescens, Clivia cyrtanthiflora, Clivia gardenii, Clivia miniata var. citrina en Clivia robusta.

Verzorging
Clivia heeft een hekel aan verpotten. Wacht met verpotten (in het voorjaar) tot de pot letterlijk barst. De planten worden in een mengsel van bladgrond, turfstrooisel, scherp zand en verteerde mest ge(ver)plant. Doe potscherven onder in de pot. Aan natte voeten heeft Clivia een grondige hekel. De plant heeft vlezige wortels. Bladeren groeien uit korte wortels of rhizomen. Een Clivia moet in de winter binnen overwinteren bij een minimale temperatuur van 10 deg;C. Geef de plant zo min mogelijk water. Te veel water en een te lage temperatuur veroorzaken kurkachtige woekeringen aan wortels, bloemstengels en blad. Zodra er bloemstengels tussen de bladeren te voorschijn komen, mag er weer geregeld water worden gegeven. In de zomer kunnen ze goed buiten worden gehouden op een schaduwrijke of halfschaduwrijke plaats.

Clivia miniata bloeit met trechtervormige bloemen

Geef de plant een keer per maand vloeibare plantenmest. Begiet op warme dagen de plant geregeld. Een hoge luchtvochtigheid zorgt voor een gezonde plant.

Vermeerderen
De eenvoudigste manier om Clivia te vermeerderen is door jonge uitlopers aan de voet van de ouderplant los te maken en op te potten. Clivia kan ook in de zomer worden gestekt. Maak van het topeinde van het blad een bladstek en bepoeder dit met groeistof (Rhizopon). Steek de stek(ken) in zand vermengd met potgrond in de verhouding 5 : 1. Plaats de stekken onder glas en zorg ervoor dat gedurende de dag de stekken permanent worden belucht. Zowel vermenigvuldiging door middel van worteluitlopers alsook van stek zorgen voor een raszuiver nakomelingschap.
Een andere manier is om zaad te winnen. Pas hiervoor kruisbestuiving toe tussen twee goed bloeiende planten. Van de bloem(en) die worden bestoven worden de meeldraden tijdig verwijderd. Bestuif de bloem op een warme zonnige dag. Na ongeveer tien maanden is het zaad rijp en kan het direct worden uitgezaaid. Het liefste in de winter onder glas in een kweekbakje. Elke vrucht bevat twee tot vier (grote) zaden. De kiemkracht is groot, mits het zaad niet te lang is bewaard. De temperatuur moet constant bij 18 - 20 °C. worden gehouden. Na opkomst van de kiemen zo spoedig mogelijk verspenen in potten van acht centimeter. Zorg ervoor dat de zaailingen in een hoge luchtvochtigheid worden gehouden. Vermijd zonlicht. Verpot de planten hierna elk voorjaar. Na ongeveer drie jaar kunnen de planten in bloei komen. Zekerheid over raszuiverheid bestaat bij zaaien uiteraard niet.

Soort	Bloemkleur	Bijzonderheden
Clivia caulescens	lichtrood	Bladeren tot wel twee meter lang. Bloeit met kleine bloemen. Wordt nauwelijks geteeld.
Clivia x cyrtanthyflora	licht scharlakenrood	Hybride van C. miniata x C. nobilis. Plant wordt 45 centimeter hoog. Bloemen in dichte schermen.
Clivia caulescens	lichtrood	Bladeren tot wel twee meter lang. Bloeit met kleine bloemen. Wordt nauwelijks geteeld.
Clivia gardenii	roodoranje, soms geel	Heeft smal blad tot 60 centimeter lang. Bloeit in de winter met naar beneden gebogen, lange bloemen.
Clivia miniata	oranje tot rood, meestal met gele keel	De meest geteelde soort. Breed blad. Bloemen tot 8 centimeter lang. Bloeit in voorjaar. Van de soort zijn ook hybriden verkrijgbaar.
Clivia miniata var. citrina	heldergeel	Bloeit vanaf begin voorjaar tot midden zomer. Wordt 45 centimeter hoog.
Clivia nobilis	licht scharlakenrood	Bloemstelen meestal korter dan bladeren. Bloeit van einde winter tot begin zomer. Wordt 40 cm hoog.
Clivia compacta robusta	lichtrood	Gedrongen groeiwijze. Bloeit van einde winter tot begin zomer. Wordt 30 cm hoog.

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.