 |
|
|
|
Aangepast zoeken
|
'Swaenengesangh' voor zwanenbloem? |
|
|
|
Op de grens van water en land groeit de zwanenbloem.
De tijd dat oevers van poldersloten er vol mee stonden ligt allang achter
ons: de plant is inmiddels beschermd.
Een zwanenbloem is mooi als hij in bloei staat. Als plant, die op de grens van
water en land groeit, geeft dat nog wel eens problemen. Hij doet het of hij doet
het niet goed.
 |
 |
| In het eerste stadium van de bloei zijn de afzonderlijke bloemen omgeven door een vlies... |
...in de volgende fase ontspringen de individuele bloemen |
Waterkwaliteit
De zwanenbloem (Butomus umbellatus) verdwijnt door veranderingen in het aquatisch milieu
en doordat de bloemen geplukt werden. Waardoor de verspreiding van zaden via het water werd
ingeperkt. De plant groeit het beste in een zoetwatermilieu. Maar zodra het zoutchloridegehalte
hierin toeneemt, verdwijnt zwanenbloem. Het lukt maar zelden om het goede, 'kunstmatige'
milieu te creëren. Zijn de omstandigheden niet optimaal, dan kwakkelt de plant, blijft
klein van stuk en komt niet tot bloei. Inmiddels staat zwanenbloem op de lijst van beschermde
soorten om hopelijk weer in aantal toe te kunnen nemen.
Proterandrie
De tweede naam van de zwanenbloem, umbellatus, betekent letterlijk 'met een scherm bloeiend'.
Op de ronde stengel staat het bloemhoofd: eerst nog stijf ingepakt in een vlies, later
ontspringen hieruit de talloze individuele bloemstelen met bloemen. De bloemen zijn in het
begin bronsrood, later verkleuren ze via roze naar wit. Merkwaardig genoeg komen de meeldraden
tot ontwikkeling voordat er stampers zijn. Dit verschijnsel, dat proterandrie - pro = voor,
trandrus = meeldraad, andros = man(nelijk) - wordt genoemd, heeft nauwelijks invloed op de
vorming van zaden. Een zwanenbloem bloeit lang: van mei tot en met september. De stampers (zes
stuks) scheiden aan de voet honing af. Deze lekkernij trekt met name graafwespen aan, die dan
ook een voorname rol spelen bij de bevruchting van de bloem(en).
Open grond
In de natuur is de zwanenbloem duidelijk een helofyt.
 |
| Zwanenbloem bloeit op lange stengels en is sierlijk om te zien |
De plant groeit met name in de fluviatiele zones en behoort tot de komgemeenschap die
verantwoordelijk is voor verlanding van sloten en oevers. Onder andere
egelskop hoort hierbij.
Een zwanenbloem wordt in pot gekweekt en aangeboden. De plant heeft wortelstokken die zowel
horizontaal als verticaal groeien. Een zwanenbloem in pot houden is dus geen goede zaak. Plant
hem in open grond langs de (natte) oever van de vijver (eulitoraal). Ten dele groeit de plant
ook onder water, maar om te beginnen is het aan te raden hem in de vochtige zone van de oever
te planten. Heeft de plant behoefte aan uitbreiding, dan kan altijd nog worden uitgeweken naar
het water. Op zo'n manier voorkom je teleurstelling in een vroeg stadium: de plant is heel
gevoelig voor de (chemische) samenstelling van het water.
Een zwanenbloem groeit met slanke, lintvormige bladeren, die aan de basis driehoekig zijn.
De plant wordt tussen 60 - 120 centimeter hoog en is niet geschikt als solitairplant, maar wel
in grote groepen als oeverplant, samen met pijlkruid (Sagittaria sagittifolia),
gele lis (Iris pseudacorus) en
rietgras (Phalaris arundinacae). Een plaats in de
volle zon is aan te bevelen. De plant is goed winterhard. Vermeerderen kan door het
delen van de wortelstok en door middel van zaad.
|
|
|
Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag
daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze
dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming. |
|
