 |
|
|
|
Aangepast zoeken
|
Bodem, water en lucht voeden de plant |
|
|
|
Niet de plant wordt bemest, maar de bodem.
Zonder bodem geen planten. Dit gaat niet zonder meer op. Planten
kunnen groeien zonder. Kunstmatig 'substraat' wordt aangewend en
mits de juiste voedingsstoffen in de juiste doseringen worden
 |
| Planten groeien in de bodem |
gegeven, groeien planten uitstekend. 'Hydrocultuur' wordt deze
methode wel genoemd. Het is een manier om veel van dezelfde
planten te laten groeien die ook dezelfde eisen stellen aan
hun voedingsstoffen. Een tamelijk simpele manier om consumptiegewassen
en potcultures op grote schaal op te kweken.
Is voor plantengroei de bodem niet zo essentieel, dan is toch wel
duisternis in het substraat belangrijk? Plantenwortels
groeien in het donker. Of niet? Een stek van een wilg of een
Vlijtig Liesje groeit toch in water in een glazen pot van helder
glas? Waardoor groeit een plant eigenlijk? Is de bodem waarin de
plant groeit wel zo belangrijk? Is duisternis wel een absolute
voorwaarde?
De groei en de toeneming van het volume van een plant heeft meer
te maken met lucht. Planten assimileren en nemen in
dat proces vooral koolzuur (CO2) uit de lucht op. Met behulp van
water en (zon)licht worden koolhydraten (suikers en zetmeel)
gevormd en komt zuurstof vrij. Een heel klein deel van de -
opgeloste - voedingsstoffen (voedingszouten) worden uit de grond
opgenomen. Met behulp van de voedingszouten en de koolhydraten is
de plant in staat eiwitten te maken. Via de wortels worden echter
ook groeistoffen door de plant opgenomen.
Stikstof- (N), fosfor- (P), calcium- (Ca), magnesium- (Mg) en
ijzerionen (Fe) zijn essentiële hoofdelementen om planten te
laten groeien. Daarbij zijn koolzuur (C) en zuurstof (O) als
verbinding (CO2) uit de lucht en water (H) en zuurstof (O) als
verbinding (H2O) uit de bodem onontbeerlijk. Kleine hoeveelheden
micro-elementen of zogenaamde sporenelementen
vervullen een heel belangrijke rol in de groeikracht en o.a. de
celdeling van de plant. Noodzakelijk in de bodem zijn
sporenelementen als borium (B), koper (Cu), zink (Zn), mangaan
(Mn) en molybdeen (Mo).
Alle voedingsstoffen kunnen via de wortels van een plant alleen in
opgeloste vorm worden opgenomen. De wortelopperhuid is goed
doorlatend voor water. Het bodemvocht met daarin opgeloste
voedingszouten kan goed via de wortels door de plant worden
opgenomen via het proces van diffussie. De voedingsstoffen worden
door de cellagen van de plant (protoplasma) naar de afzonderlijke
cellen vervoerd. Daarvoor is veel energie nodig. Die energie wordt
geleverd door de 'ademhaling' van de plant. De zuurstof uit de
bodemlucht wordt ingezet om in de plant aanwezige koolhydraten te
verbranden. Hierbij komen vastgelegde zonne-energie, in de vorm
van koolzuur, water en energie vrij. Het transport van voedingsstoffen
in de plant wordt op gang gehouden door een opwaartse waterstroom.
Die waterbeweging wordt weer op gang gehouden door verdamping. Uit
deze constante vochtstroom worden voedingszouten door de plantencellen
opgenomen en samen met de bij de assimilatie gevormde koolhydraten
worden hieruit de organische verbindingen gemaakt die nodig zijn
voor de groei van de plant.
Harmonische voeding
Veel factoren hebben invloed op de opneming van voedingsionen door
de plant en op de groei. Sommige factoren bevorderen de groei,
andere werken tegen. Pas wanneer de verschillende
groeifactoren in de goede verhouding tot elkaar staan, zal
de plant zich optimaal kunnen ontwikkelen. Een teveel van de ene
groeifactor of juist een tekort ervan zorgt ervoor dat de plant
disfunctioneert, er ziekelijk uitziet of zelfs afsterft. Er moet
dus een zeker minimum en maximum van een van de
afzonderlijke factoren aanwezig zijn. Een tekort of een teveel aan
mangaan bijvoorbeeld veroorzaakt het geel worden van blad
(chlorose).
In ons klimaat is het over het algemeen dik in orde met de
vochthuishouding en voedingsstoffen; de hoeveelheid zonne-energie
lijkt in het minimum te verkeren. Een juiste dosering van
voedingsstoffen heeft relatie met de hoeveelheid licht. Een
bemesting met voedingsstoffen in de winter heeft daardoor een
minder gunstig effect dan in de zomer.
Bij een voldoende hoge temperatuur verloopt het transport van
voedingsstoffen door de plant - en ook de ademhaling - veel
sneller dan bij een lage temperatuur. Uit de schematische
beschrijving blijkt, dat het niet voldoende is dat er genoeg
voedingsstoffen aanwezig zijn. Zonder meer zijn nodig: een goed
vertakt wortelgestel, voldoende zuurstof in de bodemlucht, een
voldoende hoge temperatuur, voldoende vocht en een goede structuur
van de grond.
Vooral wortelharen nemen de voedingsionen op. De
wortelharen kunnen in de kleinste poriën van de grond
doordringen. In een dichtgeslagen grond of grond van slechte
 |
| De opneming van voedingsstoffen door de plantenwortel |
structuur verloopt de voedselopneming minder goed. Planten doen,
net zoals mensen wel eens doen, aan luxeconsumptie;
er worden dan meer voedingsstoffen opgenomen dan voor de
eigenlijke groei nodig is. De overmaat aan voedingsionen kan door
de plant worden teruggevoerd via zeefvaten naar de wortels.
Hierdoor ontstaat een hogere concentratie van ionen in de wortels,
waardoor de verdere toevoer van dezelfde ionen vanuit het
bodemvocht wordt geremd. Planten verbruiken voor hun groei
voedingsstoffen uit de bodem. Uiteindelijk kan er een tekort
ontstaan van bepaalde voedingsstoffen. Dit kan worden aangevuld
door meststoffen te geven. De grond is niet zonder meer een
doorgeefluik van die voedingsstoffen. Soms bereikt een
voedingsstof een plant helemaal niet. Uitspoelen van of zich
binden aan een ander chemisch element kan zo'n reden zijn. De
voorraad voedingsstoffen in de grond en de processen die
zich daarin afspelen, als een voedingsstof wordt toegediend,
spelen een belangrijke rol.
Axioma: Niet de plant wordt bemest, maar de bodem.
Alle grondzaken:
|
|
|
Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag
daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze
dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming. |
|
