NEERLANDs Tuin - Spaanse aak, veldesdoorn, Acer campestre

deze esdoorn algemeen voor. Buiten deze gebieden is deze esdoorn meestal aangeplant. De naam Spaanse aak past in het rijtje van enkele andere esdoorns: Noorse esdoorn (Acer platanoides), Japanse esdoorn (Acer japonica). Omdat de kroon klein blijft, is het een geschikte boom voor vooral kleine tuinen. Met wat snoeiwerk is het een aardige struik en door regelmatig vorm knippen een prima haag.

Spaanse aak of veldesdoorn zijn synoniemen voor Acer campestre. De tweede naam campestre verwijst betekenisvol naar waar je deze esdoornachtige (Aceraceae) kunt vinden: 'in het veld voorkomend'. In en langs bossen is het een kleinblijvende struik, meestal niet hoger dan vijf tot zeven meter. Het opvallendst is het tamelijk kleine blad: drie tot tien centimer groot. Het blad is drie- tot vijfdelig gelobd en heeft stompe punten. De lobben onderling zijn door scherpe insnijdingen in het blad van elkaar gescheiden. Een wat oudere struik heeft bruinrode twijgen met kurkweefsel daarlangs.

Geschikte boomvariëteiten
Vaak wordt van de Spaanse aak gedacht dat het een maar saaie boom is. Niets is minder waar. Er komen bloemen aan, de bladeren verkleuren in de herfst naar helgeel en de zaden met vleugels zijn al even fraai om te zien. Voor wie een kleine tuin heeft en toch een verticaal accent wenst, is Acer campestre een heel geschikte keus.

Soort/variëteit	Kenmerken
Acer campestre	wordt tot 15 meter hoog en heeft een tamelijk bolronde kroon. De bladeren zijn lichtgroen en verkleuren in de herfst naar felgeel.
Acer campestre 'Nanum'	wordt 8 meter hoog en krijgt een min of meer afgeplatte, bolvormige kroon
Acer campestre 'Elsrijk'	wordt 12 meter hoog en heeft donkergroene bladeren. De kroon is dicht bezet met takken en groeit plat breeduit.
Acer campestre 'Queen Elizabeth'	heeft een smal opgaande kroon. Het is een prima groeiende Amerikaanse selectie en weinig meeldauwgevoelig. De uiteindelijke hoogte wordt ongeveer 10 meter.
Acer campestre 'Royal Ruby'	loopt in het voorjaar met purperrode bladeren uit, in de zomer zijn ze gewoon groen. De boom wordt niet hoger dan 7 meter en heeft dan een breed uitstaande kroon.

Als struik of haag
Van de Spaanse aak zijn Acer campestre en Acer campestre 'Royal Ruby' geschikt om als struik te worden geplant. Belangrijk is dan om meteen een struik te kopen. Omvormen van een als boom opgekweekte Spaanse aak mist z'n doel. Hou rekening met een breedtegroei tot vier meter.
Als haag zijn genoemde soort en variëteit heel geschikt. In dat geval koop je een Spaanse aak als struik. Ze zijn leverbaar als

Acer campestre heeft zaden met vruchtvleugels

100 - 125 en 125 - 150 centimeter hoog. Moet de haag lager zijn dan genoemde hoogte? Snoei de struiken dan tot op de gewenste hoogte. De Spaanse aak verdraagt snoeien en knippen probleemloos. Door deze bewerking zul je echter niet kunnen genieten van bloemen en vruchten.
Vaak wordt een Spaanse aak in combinatie met meidoorn (Crataegus monogyna) als haag geplant. Dit wordt in het vak een Zeeuwse haag genoemd. De verhouding hiervoor is: 60% Spaanse aak en 40% meidoorn. Door deze combinatie ontstaat een moeilijk doordringbare haag. Soms handig om honden buiten de tuin te houden.

Snoeien
Als boom behoeft een Spaanse aak zelden een snoeibeurt. Alleen als takken elkaar kruisen, is ingrijpen nodig door één van de takken weg te snoeien. Verder zo min mogelijk snoeien.

Gevleugelde zaden
Zaden met vruchtvleugels komen in september - november alleen aan boom of struik. De vleugels aan de zaden vormen een haast rechte hoek. De gevleugelde zaden hangen in eindstandige trossen. Mooie zaden in tros heeft ook de dwergesdoorn (Acer griseum).

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.