|
|
|
Enkele hints tips:
- Om gezonde planten door stekken te krijgen moet de plant,
waarvan stek wordt genomen, gezond zijn. Neem geen stek van stengels
die lang en slap zijn, een stevige stengel is nodig. Houtige stekken
wortelen in het algemeen moeilijker dan jonge, zachte stekken.
- Stekken doe je met een vlijmscherp mes of nog beter een
professioneel entmes.
- Zorg voor schoon gereedschap, het voorkomt bij voorbaat
schimmelvorming. Reinig regelmatig het mes wanneer er achter elkaar
stek wordt gesneden. Een heel simpel middel om o.a. virusinfectie of
overdracht ervan te voorkomen, is het mes na elke snede in melk te
dompelen. Melk neemt eventueel aanwezig virus
direct op.
- Als stekmedium (een duur woord voor grond) gebruik je turfmolm
vermengd met scherp zand in de verhouding 2 : 1 of potgrond vermengd met
scherp zand in de verhouding 2 : 1 of scherp zand. Wil je toch geld
uitgeven, dan is 'Perlite' of 'Vermiculite' een goed medium; wanneer
'Perlite' wordt gebruikt, dan is regelmatig water geven nodig.
- Stekken zet je in pot of in een (plastic) kistje. In beide
gevallen moet het materiaal goed zijn schoongeboend met heet water
of splinternieuw zijn.
- Om de pot of het kistje af te dekken gebruik je of een glasplaat
of stevig doorzichtig plastic; bij stekken in pot is een doorzichtige
plastic zak wel zo handig.
- Bewortelings- of groeistof (Rhizopon-stekpoeder) bevordert
de wortelvorming en gaat beschimmeling van de wond van de stek tegen.
Het is kant en klaar in het tuincentrum te koop.
- Nadat de stek(ken) in het medium is/zijn geplaatst, wordt
de bovengrond afgedekt met een dun laagje scherp zand. Het voorkomt
dat (on)kruiden het voedsel voor de stek(ken) voortijdig wegkapen.
- Staan de stekken eenmaal in pot of kistje, dan direct licht
aangieten met (regen)water. Hierna afdekken met glas of plastic.
- Overdag luchten; dit is de glasplaat op steunblokjes zetten
of de afdekking met plastic omhoog tillen, zodat de stekken voor de
helft onbedekt zijn. Luchttoetreding vermindert de luchtvochtigheid
rondom de stekken en voorkomt dat de stek(ken) gaan 'smeulen' =
schimmelen of rotten. 's Nachts de stekken wel afdekken.
- Controleer van dag tot dag de stekken, verwijder smeulende
stekken direct, geef zo nodig een beetje water.
- Het slagen van stekken hangt ten nauwste samen met het goede
niveau van vochtigheid in het medium en een permanente hoge luchtvochtigheid.
 |
Links: een stek snij je onder een bladknoop af
Rechts: bewortelde stek |
Stek maken
In het algemeen wordt stek gesneden van een stengeldeel met ogen. Het kan
van het uiteinde van een scheut, het middendeel van de stengel of van het
blad worden genomen. De lengte van een stek is ongeveer vijf tot tien cm.
Welke vorm van stekken je kunt gebruiken, hangt af van de soort plant of
struik. Om stekken te verzamelen gebruik je een
snoeischaar. Knip stek van de plant door tussen twee bladeren te
knippen. Voor het klaarmaken van de stek gebruik je een scherp mes
en snij je in één beweging de stengel onder een blad,
bladknoop of bladpaar door. Nooit wringen of breken. De snede moet
glad zijn. 'Bloedende' stek laat je even met rust, totdat het bloeden
duidelijk minder wordt. Zitten er nog blaadjes bij of aan de bladknoop?
Verwijder ze door de steeltjes door te snijden. Snij de top van de stek
weg boven het laatste blad of bladpaar. De stek in groeistof dopen,
de overtollige groeistof aftikken op de rand van het potje. Maak in het
medium een gaatje met een dun bamboestokje en laat de stek daarin zakken.
Druk de grond rondom de stek licht aan.
Soorten stek
Gewone stek of scheutstek
Hiervoor wordt het uiteinde van de stengel(s) gebruikt. Vooral om kamerplanten
te vermenigvuldigen. In sommige gevallen kan de stek beter niet worden
afgesneden onder een blad of bladpaar, maar worden afgebroken (Fuchsia,
Chrysanth).
Ook geschikt voor onder meer: lavendel (Lavandula), heiligenbloem
(Santolina), randpalm (Buxus), Dahlia, salie Salvia splendens,
Fuchsia, geranium (Pelargonium), hortensia (Hydrangea)en
chrysant (Chrysanthemum), Petunia etc.
Stek met hieltje
Bij deze vorm van stekken wordt een deel van een zijstengel gebruikt
met een gedeelte van de (hoofd)stengel. In feite is het een stukje
zijstengel met bast van de stengel, waaraan de zijstengel vast zit.
De stek heeft wel een beetje gelijkenis met een been en voet. De
overgang tussen zijstengel en de hoofdstengel wordt gemarkeerd door
'de hiel'. Sommige planten/struiken laten zich makkelijker stekken
met een stukje oud hout aan de stek. Het hieltje wordt met een scherp
mes langs de 'zool' glad gesneden. Deze vorm van stekken kan o.m.
worden gebruikt om stek te maken van lavendel (Lavandula),
heiligenbloem (Santolina), (Tibouchina), oleander
(Nerium), chrysant (Chrysanthemum), azalea (Azalea),
rododendron (Rhododendron).
Houtstek
In de boomteelt een veel gebruikte methode. Wanneer de blaadjes van
de struiken zijn, al is het in het najaar of de winter, dan kan
houtstek worden gemaakt. Houtstekken moeten goed zijn uitgerijpt. Dit
is te zien aan de kleur van het hout; het moet bruin van kleur zijn.
In tegenstelling tot de scheutstek wordt voor een houtstek het
middendeel van de stengel gebruikt. De stengel wordt zowel onder als
boven een oog(paar) of knop doorgesneden. Houtstek worden gebost en
opgeplant, zolang het najaar of winter is. Pas begin april worden de
opgeboste houtstekken losgemaakt en uitgeplant. Om de beworteling te
versnellen wordt houtstek ook onder glas of plastic gehouden.
Houtstek kan o.m. gemaakt worden van: bes (Ribes), waaronder
siervormen van Ribes, aalbes, zwarte bes, Thaybes, jostabes,
Japanse wijnbes, braam (Rubus), framboos, kornoelje (Cornus),
Chinees klokje (Forsythia), rozen o.m Rosa rugosa (alle
botanische vormen), prachtspiraea (Spiraea), liguster
(Ligustrum), ganzerik (Potentilla), Lonicera pileata etc.
Bladstek
Wordt voornamelijk in de bloemisterij gebruikt. Soms blad met steel
of een gedeelte van het blad. Toepassing o.m. bladbegonia's
(Begonia), Kaaps viooltje (Saintpaulia) etc.
Wanneer beworteld?
Is uiteraard afhankelijk van welke plant is gestekt. In het algemeen
duurt het drie tot vijf weken, voordat er voldoende wortels aan zitten.
Een goede indicatie is wanneer de knoppen in de bladoksels zwellen
of al uitlopen. Laat de stek(ken) nog twee tot drie weken in de pot
of bak staan, voordat ze worden uitgeplant of verpot. Na het verpotten
of uitplanten is het niet meer nodig om de jonge planten onder glas te houden.
Alle vormen van vermeerderen
|
|
|
